Heerlen benut warmte uit mijnen

De eerste mijnwaterenergiecentrale in het Corneliushuis in de wijk Bleierheide in Heerlen. (Chris Keulen) Beeld
De eerste mijnwaterenergiecentrale in het Corneliushuis in de wijk Bleierheide in Heerlen. (Chris Keulen)

De oude mijnen rond Heerlen, volgelopen met grondwater, worden vanaf gisteren gebruikt als warmtebron voor de stad. De mijnwarmte kan wel eens voordeliger worden dan gewone energie.

De voormalige steenkoolmijnen in de omgeving van het Limburgse Heerlen zijn weer officieel in gebruik als bron van energie. De gemeente opende gisteren een zogenoemde mijnwater-centrale.

Lege mijngangen staan nu vol met grondwater, waarvan de temperatuur oploopt tot 25 à 28 graden. De mijnwater-centrale pompt dit water van 700 meter diepte omhoog, om de gewonnen hitte te leveren aan huizen en bedrijven. Koeler grondwater van 17 graden, dat vanaf ondiepere grondlagen (250 meter ondergronds) ook uit de mijnen komt, koelt de gebouwen in de zomer. Gebruikt water wordt via een van de vijf geslagen putten teruggebracht op 450 meter onder de grond. Zo blijft een natuurlijke cyclus op gang. Voor bijzondere omstandigheden, zoals perioden van extreme kou, kan de centrale terugvallen op gewone gasketels.

De gemeente Heerlen ontwikkelde het plan voor de mijnwater-centrale vanaf 2001 samen met woningstichting Weller. Het project kostte 13,1 miljoen euro. De helft daarvan werd als subsidie uit fondsen van de Europese Unie betaald en Heerlen nam zelf 4,3 miljoen euro voor zijn rekening.

De gemeente richtte de NV Corio Energy op, het bedrijf dat het mijnwater wint en levert aan Weller. Weller is eigenaar van de mijnwater-centrale zelf en gaat over de warmtelevering aan afnemers. De centrale, gevestigd in de Heerlerheide, zal energie leveren aan 350 woningen, wat winkels en een bibliotheek in de omgeving.

De eerste tijd levert de centrale als proef alleen aan het nieuwbouwcomplex Gen Coel van Weller. Verscheidene universiteitsgebouwen, het Centraal Bureau voor de Statistiek en pensioenfonds APG (voorheen ABP) overwegen een aansluiting op de Limburgse mijnwarmte.

De eindafnemers van het mijnwater betalen, net als bij reguliere energie, naast verbruikskosten ook vastrecht – een vaststaand bedrag, ongeacht het verbruik. Maar bij het mijnwater bestaat 70 procent van de rekening uit de vastrechtkosten, slechts 30 procent is afhankelijk van de mate van verbruik. Bij gasverbruik ligt die verhouding precies omgekeerd.

Naar verwachting wordt de warmte uit mijnwater op termijn goedkoper dan gewone energie. De prijs van gas loopt namelijk steeds verder op, terwijl vastrechtkosten gelijk blijven.

Het benutten van grondwarmte, geothermie geheten, is wereldwijd een veel toegepast principe dat wordt gerekend tot schone energie-opwekking. Nederland kende echter nog geen geothermie-project en het benutten van mijnwater is al helemaal uniek. Heerlen claimt een wereldwijde primeur te hebben. Naar schatting halveert het gebruik van mijnwater voor het verwarmen en koelen van gebouwen de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide. Het project bewijst volgens Heerlen dat het technisch en economisch haalbaar en duurzaam is om op grote schaal energie te onttrekken aan water uit oude mijngangen.

Naast duurzame energieopwekking verkleint een mijnwater-centrale de kans op verzakkingen door overstroomde mijnen. Andere Europese mijngebieden hebben aandacht voor het Heerlense project.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden