'Heere, mag ik morgen een jongetje zijn?'

Veel transgenders zijn afgeknapt op de kerk. Rick niet. Sinds hij man is, gaat hij weer. Beeld Maartje Geels
Veel transgenders zijn afgeknapt op de kerk. Rick niet. Sinds hij man is, gaat hij weer.Beeld Maartje Geels

Transgenders bestaan niet in de biblebelt. Dus had Rick (32) geen idee wat er met hem aan de hand was. 'Er was iets grondig mis met mij.'

Een meisje bidt voor haar bed. Ergens in een dorp in Overijssel, waar iedereen al slaapt, knielt ze. Handjes gevouwen, oogjes dicht. "Heere, mag ik morgen als jongetje wakker worden?" Die volgende ochtend moet ze weer gewoon een rok aan naar school. En als het zondag is, ook nog een hoed op naar de kerk.

Dat meisje van toen is transgender Rick (32). Hij komt uit een klein dorp in de biblebelt. Niemand wist van de stille gebeden. In zijn appartement in de Randstad vertelt hij wat hem overkwam. "Ik wist ergens wel dat wat ik vroeg niet hoorde. Als een broek dragen al tegen Gods wil is, waar zien m'n ouders me dan mee aankomen? Maar ik dacht ook; je mag toch alles aan God vragen? Het was heel dubbel."

Na een tijdje stopte hij met bidden om verandering. "Daar hou je vanzelf wel mee op, als je merkt dat het niet werkt." Volgde een leven vol verwarring. "Er was iets grondig mis met mij. Dat heb ik altijd geweten."

Weggestopte gevoelens
Eerst dacht hij dat hij lesbienne was. "Zes jaar geleden kwam ik uit de kast. Een vriend vroeg: val jij niet op vrouwen? 'Ja', dacht ik. Maar er bleef iets wringen. Ik ben even verliefd geweest, maar dat liep stuk. Ik bleef me ongemakkelijk voelen."

Tot twee jaar geleden, toen hij dertig jaar werd. "Het hoefde van mij niet meer. Zo wilde ik niet doorleven. Ik was zo neerslachtig. En toen een vriendin me vroeg wat er nu écht aan de hand was, hoorde ik mezelf ineens zeggen: 'Ik wil helemaal geen vrouw zijn, dat ben ik helemaal niet'. Dat kwam heel diep van binnen. Ik had die gevoelens heel ver weggestopt.

"Eerst sloeg de angst me om het hart. Wat moet ik hier nu mee doen? Ik ging kijken op internet, verhalen lezen van andere transgenders, en alles viel op zijn plek. Even heb ik erover gedacht om het voor mezelf te houden. Ik wist dat ik alles kwijt kon raken - die verhalen zijn er genoeg. Tot ik herenkleding ging passen in The Sting, hier in de stad. Dat voelde zo goed. Ik kon voor het eerst in de spiegel kijken en blij zijn met wat ik zag. Toen was ik om, ik dacht: dat gevoel wil ik de hele tijd hebben."

Dat hij er pas laat achter kwam, heeft alles te maken met de wereld waar hij vandaan komt. "Het kwam gewoon nooit in me op. We hadden ook geen tv, dus hoe moest ik van het bestaan van iets als 'transgenders' weten? In de ogen van refo's ben je óf man, óf vrouw. En de verschillen daartussen zijn levensgroot.

'Verraad van mijn lichaam'
"Ik moest altijd rokken aan. Er was helemaal geen ruimte om je als jongetje te gedragen. Jongens en meisjes spelen apart. Meedoen met oorlogje spelen? Nee zeg, een meisje! Ik heb mijn uiterste best gedaan om een meisje te zijn, maar daar mislukte ik gewoon in. Het was een rol die ik speelde, en die ik maar niet onder de knie kreeg. Hoe vaak ik niet te horen kreeg: 'Loop toch eens niet zo lomp'. Iemand had zich toch af moeten vragen wat er aan de hand is als je niets anders doet dan met lange rokken aan in bomen klimmen?

"Het werd pas echt naar in de puberteit. Er gebeurde ineens van alles met mijn lichaam. Maar goed, ik dacht dat elke vrouw het vreselijk vond om vrouw te zijn. Wist ik veel. Menstruatie was het ergste. Alsof mijn lichaam me verraadde.

"Ik werd heel erg gepest. Met mijn lage stem, bijvoorbeeld. Op de reformatorische middelbare school ben ik wel eens het meisjestoilet uitgehoond. 'Je hoort hier niet', zeiden de meisjes, 'je hebt de stem van een vent'. Achteraf hadden die meiden gelijk. En nu ben ik blij met mijn stem, want voor veel transgenders is dat juist het probleem.

"Ik durfde amper meer te praten. Vriendinnen had ik dus niet. En dat vond ik zelf wel logisch. De anderen waren tenslotte allemaal leuker en vlotter. Over mijn gevoelens sprak ik al helemaal niet. Laat ik er maar niet teveel aandacht aan geven, dan gaat het wel over."

Als man naar het werk
Maar het ging niet over. Nadat hij voor herenkleding ging winkelen, twee jaar terug, besloot hij zijn collega's alles te vertellen. Rick ging voortaan als man naar zijn werk. Hij koos een mannennaam. "Ik heb wel zeventig mailtjes gekregen van collega's. Iedereen reageerde positief. 'Fijn', 'knap', 'dapper' - dat deed me heel erg goed."

Er kwam ook een moment dat hij zijn ouders erover moest vertellen, wist hij. "Niet afgelopen Kerst, maar de Kerst daarvoor ben ik nog in een rokje naar mijn ouders is gegaan. Ik voelde me de dagen erna gewoon ziek." Hij besloot zijn vader op te bellen. "Doodeng vond ik het. Het zweet liep over m'n rug toen ik hem aan de lijn had."

Het viel niet goed. "Ze besloten hun verjaardagen niet te vieren. 'Er valt niets meer te vieren', volgens mijn moeder. Dat is niet het enige wat ze gezegd heeft, hoor. Ze zei ook: 'Dan kunnen we alle foto-albums wel weggooien'. En: 'De een verliest zijn kind aan de dood, de ander verliest zijn kind aan het leven'."

"Eigenlijk wil ik niet dat deze uitspraken in de krant komen. Ik ben bang dat als mijn ouders het lezen, de deur helemaal dicht gaat. Maar goed, ze hebben het wel gezegd. Je moet begrijpen: voor mij is het alleen maar winst, maar zij hebben oprecht het gevoel dat ze mij kwijtraken. In hun wereld bestaan transgenders niet. Ze moeten eraan wennen. Vergelijk het met een bord shoarma voorzetten aan iemand die drie weken niet gegeten heeft."

Langzaamaan gaat het beter. "Mijn vader vraagt er nu wel af en toe naar. Voorzichtig. En laatst zei hij: 'Nee, je doet ons niets aan. Jij hebt met iets heel verdrietigs te maken'."

Korte broek
Onderuit de boekenkast haalt hij een fotoboek tevoorschijn. Op de meeste foto's staat of zit hij wijdbeens in een lange rok. "Zie je? En kijk, het is dat ze me hier een jurk aan hebben getrokken, anders zie je toch een jongen?"

Er is ook een foto van een vossenjacht, de speurtocht annex verkleedspel, waar hij stralend in een boerenkiel te zien is. "Achteraf denk je toch: welk kind wil er nou dolgraag in zo'n overall lopen?"

Nu hij als man leeft, is Rick stukken gelukkiger. Maar nog steeds is er de moeite met zijn lijf. "Ik voel me soms net een hoofd op voeten. Tussen mijn knieën en mijn schouders is voor mij het lastigste gedeelte. De rest is redelijk okee. Het mooiste vind ik mijn behaarde onderbenen. Die heb ik altijd gehad."

Hij stroopt zijn broek op en toont zijn kuiten: inderdaad flink behaard. "Van de zomer had ik voor het eerst een korte broek aan. 'Joh', zei een vriend van me, 'Je hebt meer haar op je benen dan ik'. Met zo'n compliment is mijn dag weer goed."

Hij was nog net op tijd voor de behandeling in het VU-ziekenhuis, waar nu het geld op is voor de geslachtsveranderende operaties. Sinds een week gebruikt hij hormonen. Het zakje testosteron ligt op de salontafel, bovenop een boek over man-zijn als christen. "Ik voel me er vooral heel rustig door van binnen."

In de spiegel
Over een jaar volgen de operaties. Dan gaan zijn borsten eraf en zijn baarmoeder en eierstokken eruit. "Ik kan haast niet wachten. Naakt in de spiegel kijken is vreselijk. Ik ben blij dat ik kleren aan heb. Naar het toilet gaan is ook zoiets. Daar moet ik ook niet teveel bij nadenken. Je neemt je lijf altijd mee."

Veel transgenders zijn afgeknapt op de kerk. Rick niet. Sinds hij man is, gaat hij weer. "Dat kon weer. Ik ben wel naar een andere, liberalere kerk gegaan. Mijn geloof is ook veranderd."

Vorige week heeft hij zijn bijbelstudiekring erover verteld. "Ik heb een stukje geschreven over 'vrijheid' en dat voorgelezen. Er werd heel bemoedigend op gereageerd. Nu ik kan zijn wie ik ben, kan ik pas echt houden van mezelf. Ik ben veel relaxter, vrolijker en socialer geworden. Vroeger had ik maar een paar vrienden. Nu stap ik zo op iemand af." Hij valt nog steeds op vrouwen. "En ik ben nu dus hetero. Ik maak vaak een wrang grapje: 'Zie je wel, je kan toch genezen van homoseksualiteit'."

De angst voor God is helemaal weg. "Nu ik van mezelf kan houden, zie ik pas dat ik was weggelopen voor God. God ziet ons primair als mens, en als kind van hem. Ik geloof niet dat het hem uitmaakt of je een man of vrouw bent, zolang je maar tot je recht komt. En hij heeft de middelen gegeven voor een operatie. Het is een zegen dat het kan en mag in Nederland."

Hij vindt niets fijner dan aangesproken te worden als man. Met Kerst kreeg hij een kaartje van zijn oom en tante. 'De heer', was de aanhef voor zijn achternaam. "Ik word ineens gezien als degene die ik echt ben. En ik zie ineens hoe mooi het leven eigenlijk is."

De naam Rick is gefingeerd.

Nederland telt 48.000 transgenders. Vandaag vindt Centrum De Heuvel in Rotterdam de themadag 'Voor U niet verborgen' plaats. Gelovige en ex-gelovige transgenders vertellen over hun ervaringen. Kerken moeten iets doen aan de grote onbekendheid met het onderwerp, vinden de organisatoren. Informatie: www.lkp-web.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden