Heel België vraagt zich af hoe een veroordeelde zedendelinquent op vrije voeten was en opnieuw kon toeslaan

Beeld BELGAONTHESPOT

België is ontzet na de moord op een jonge vrouw. De dader was al veroordeeld voor zedendelicten.

De Belgische minister van justitie zit in een lastig parket. Koen Geens kan geen afstand nemen van het oordeel van een rechter, hoe graag hij ook zou willen. Heel België vraagt zich af hoe het mogelijk is dat een veroordeelde zedendelinquent op vrije voeten was en opnieuw kon toeslaan. Het slachtoffer was een jonge vrouw, op weg naar een avondje uit. 

Julie Van Espen (23) fietste zaterdagavond van haar huis in Schilde naar Antwerpen, waar ze met vriendinnen had afgesproken. De vijftien kilometer, grotendeels langs het Albertkanaal, had ze al vaak afgelegd. Deze keer werd ze onder een brug opgewacht door een man, die haar van haar fiets trok. Julie vocht terug, waarop de dronken man haar doodsloeg. Hij verborg het lichaam en keerde later terug naar de plek om de vrouw in het kanaal te gooien, met haar fiets.

De 39-jarige Steve B. heeft dat zelf verklaard. Of het precies zo is gegaan, staat niet vast, maar zeker is dat Julie het niet heeft overleefd. Maandag werd haar lichaam uit het kanaal ­opgedregd. Die dag werd ook B., een dakloze man met alcohol- en drugsproblemen, opgepakt in Leuven. Tussen 2004 en 2008 zat hij al eens in de gevangenis voor verkrachting en kleinere misdaden. In 2017 werd hij weer veroordeeld tot vier jaar cel, voor de verkrachting van een ex-vriendin.

De man bleef echter op vrije voeten, omdat hij beroep aantekende. Het Openbaar Ministerie drong aan op voorlopige hechtenis, maar de rechter verwierp dat verzoek. Bij die beslissing kijkt de rechter vooral naar het risico dat een verdachte zich zal onttrekken aan de rechtsgang, bijvoorbeeld door te vluchten naar het buitenland. De ernst van de feiten of de kans op herhaling speelt in principe geen rol.

Onverteerbaar

In de zaak-B. gebeurde er niet veel sinds de veroordeling. Voor veel Belgen is het onverteerbaar dat de dader net zo goed in de cel had kunnen zitten. De kritiek richt zich op minister Geens. De extreem-rechtse partij Vlaams Belang eist zijn aftreden. 

Geens heeft inmiddels laten weten dat hij alleen nog een termijn als minister wil als er meer geld komt voor zijn departement. De Belgische justitie kampt met grote achterstanden, onder meer door bezuinigingen. De minister heeft ook een overheidscampagne tegen seksueel geweld snel van het net gehaald. Het zou een vreemde indruk maken als hij nu zijn successen op dat terrein beklemtoont, terwijl er een jonge vrouw is vermoord.

Daders als B., die in Nederland waarschijnlijk tbs zouden krijgen, worden in België ‘geïnterneerden’ genoemd maar er is geen speciale aanpak. Ze worden gewoon in de gevangenis opgesloten en na het uitzitten van hun straf weer op straat gezet. België is daarvoor al geregeld op de vingers getikt door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

De reacties in België doen veel denken aan de emoties in Nederland na de moord op Anne Faber. Zij kwam in september 2017 om het leven in de buurt van Soest. Later bleek dat de 25-jarige vrouw was ­verkracht en vermoord door Michael P., een veroordeeldezedendelinquent.

Ook toen leefde bij veel mensen de vraag hoe het mogelijk was dat P. op vrije voeten was. 

Lees ook: 

Faalt het rechtssysteem, of is de discussie over proefverlof politieke emotie?

Iedere keer als het verschrikkelijk mis gaat tijdens het proefverlof van een gedetineerde of tbs’er, richt de kritiek zich ook op het hele justitiële systeem. Terecht of niet? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden