Heeft Zweden op de valreep dan toch nog een regering?

De Zweedse premier Stefan Löfven (rechts) schudt de hand van Andreas Norlén, informateur. Beeld AFP

De lange politieke herfst in Zweden is ten einde, zei informateur Andreas Norlén op woensdag. De impasse lijkt nu toch eindelijk doorbroken. 

Het parlement stemt pas echt op vrijdag, maar in de wandelgangen wordt al opgelucht ademgehaald. Tenzij iemand nu nog onverwachte sprongen maakt, stevent het land af op een regering Löfven II.

En het werd tijd. “Ik ben er klaar voor om herverkozen te worden”, sprak de sociaaldemocratische premier tijdens een persconferentie. “Na vier maanden onzekerheid is iedereen toe aan een goede afloop.”

Het huidige coalitievoorstel is voor Zweden ongekend: voor het eerst in de geschiedenis hebben de twee politieke blokken toenadering tot elkaar gezocht. De Sociaaldemocraten (S) en de Milieupartij (MP), twee partijen uit het roodgroene blok, hebben een hand uitgereikt naar de Centrumpartij (C) en de Liberalen (L) uit de centrumrechtse Alliantie. Die samenwerking voltrok zich niet vol overgave. Vandaar ook dat eerder al twee regeringsvoorstellen werden weggestemd.

Maar nu lijkt het parlement toch weifelend vóór te stemmen, of in ieder geval niet tegen, en dat is in Zweden goed genoeg. Dit doen de partijen vooral om een groter kwaad te voorkomen: het land zette zich al schrap voor een nieuwe, kostbare verkiezingsronde. Of erger, volgens de Kamermeerderheid: een rechtse coalitie die afhankelijk zou zijn van de rechts-populistische Zweden democraten (SD). “Dit is de best mogelijke constellatie”, zei Löfven, “voor een daadkrachtige regering”.

Water bij de wijn

Om het vertrouwen van de twee Alliantiepartijen te winnen, hebben de roodgroene partijen een forse hoeveelheid liberaal water bij de wijn moeten doen. De overeenkomst die nu op tafel ligt omvat 73 compromissen over ondermeer belastingverlaging, een daling van de werkgeversafgiftes, vrijere huurprijzen en een verlenging van het strikte asielbeleid.

Op het laatste moment leek de Linkerpartij (V) nog roet in het eten te gooien. De partij nam – begrijpelijkerwijs – aanstoot aan de clausule dat ‘links geen invloed zou kunnen uitoefenen op de huidige afspraken tussen S, MP, C en L’. Dat zat partijleider Jonas Sjöstedt en zijn achterban niet lekker.

Löfven kreeg daarom maandag nog 48 uur om Sjöstedt ervan te overtuigen dat links wel degelijk de kans zou krijgen haar zegje te doen. Althans: buiten de huidige overeenkomsten met centrumrechts om. Op woensdag gaf de partijleider van links zich schoorvoetend gewonnen. Hij zwaaide wel direct met een dreigement: als de blokoverschrijdende regeerwijze hem niet zint, kan Löfven een motie van wantrouwen verwachten.

“Stefan Löfven mag aantreden als minister-president”, zei Sjöstedt, “maar het wordt een regeringsperiode waarin hij onze rode lijn moet respecteren. Zijn coalitie is nog steeds afhankelijk van onze gedoogsteun.” Voorlopig lijkt Zweden in ieder geval behoed voor nog een stembusgang.

Lees ook

De keerzijde van de Zweedse heilstaat

Haar eerste woning in Gotenburg staat aan het eind van tramlijn 11: een flat in een ‘miljoenprogrammabuurt’. Dit is niet het idyllische Zweden dat correspondent Anne Grietje Franssen beloofd was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden