Coronacrisis

Heeft u mondkapjes, brillen, schorten of desinfectiemiddelen? Geef ze door!

null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

Ziekenhuizen, huisartsen en andere zorgaanbieders zoeken met man en macht naar mondkapjes.

Heeft u mondkapjes? Of wellicht chirurgische maskers, brillen, schorten, handschoenen en desinfectiemiddelen? Geef ze door! Deze oproep komt niet van een ziekenhuiswebsite of huisarts, maar van de branchevereniging Bouwend Nederland. Het tekort aan mondkapjes en andere medische beschermingsmiddelen is in Nederland zo nijpend dat alle beetjes helpen. Dus ook stapels mondkapjes van bouwbedrijven – mits ze nog in de originele verpakking zitten.

De speurtocht naar mondkapjes is in volle gang. Ziekenhuizen, huisartsen en andere zorgaanbieders zeggen allemaal dat de bodem in zicht is. Zonder mondkapjes is veilig werken ten tijde van corona niet mogelijk. Woensdagochtend landde al een vliegtuig uit China met tienduizenden handschoenen en mondkapjes op Schiphol om het tekort te ondervangen.

Eén mondkapje voor meerdere patiënten

Het advies van het Nederlands Genootschap voor Huisartsen is nu om coronapatiënten te verzamelen op vaste tijden, zodat met één mondkapje meerdere patiënten kunnen worden gezien. Dat gebeurt bijvoorbeeld in virusbrandhaard Noord-Brabant, vertelt huisarts Geert-Jan van Holten uit Oss. “Er is een speciaal spreekuur op een aparte locatie. Mensen die mogelijk besmet zijn met corona wachten daar buiten in de auto tot ze aan de beurt zijn.”

Van Holten en zijn collega’s struinen intussen aanbieders af op zoek naar mondkapjes. “Er sijpelt mondjesmaat wat binnen”, aldus de huisarts. “Dit is voor ons ook nieuw: huisartsen gebruiken normaal nooit mondkapjes, dus hadden we ze ook niet op de plank liggen. Nu zijn mondkapjes noodzakelijk, maar toen het virus uitbrak bleek het publiek net iets alerter te zijn dan huisartsen.”

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) spreekt van een internationale crisis. Ook in andere landen, zoals België, is men naarstig op zoek naar mondmaskers. “Het is spannend, er komt weleens een zending deze kant op maar soms is er weer niets”, zegt een woordvoerder.

Intussen stapelen meldingen zich op van ziekenhuizen waar maskers en desinfectiemiddelen domweg uit de klinieken worden gestolen. Niet alleen in Brabant, zoals in Den Bosch en Breda, maar ook uit ziekenhuizen in Rotterdam, Amsterdam en Deventer. In het Duitse Keulen stalen criminelen bijna 50.000 mondmaskers uit een logistiek centrum. Hierdoor stapelen de problemen zich verder op.

Malafide cowboys

Het vinden van nieuwe mondkapjes is niet eenvoudig, zegt de NVZ-woordvoerder. Telkens duiken nepberichten op. Geruchten, over maskers die onderweg zouden zijn of aan de grens vast zouden staan. “Daar klopt vaak niets van”, aldus de woordvoerder. En dan zijn er nog de cowboys op de markt, misschien wel malafide. “Er was een aanbieder die voor 10 miljoen euro 400.000 mondkapjes wilde leveren, vanuit India. Eerst moest de helft van het bedrag worden overgemaakt, dan zouden de mondkapjes komen en dan moesten wij de andere helft betalen.”

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) schetst een vergelijkbaar beeld. “Er is dagelijks contact met betrokken partijen en het ministerie van volksgezondheid, maar vooralsnog zit er weinig schot in de zaak en er is al helemaal geen concrete oplossing”, zegt een LHV-woordvoerder.

RIVM: Nieuwe methode voor hergebruik

Onderzoekers van het RIVM hebben een methode gevonden waarmee mondmaskers vaker dan eenmalig kunnen worden gebruikt. Uit hun onderzoek blijkt dat zogeheten FFP2-mondmaskers tot twee keer na sterilisatie met waterstofperoxide voldoende hun vorm behouden en in staat zijn om deeltjes tegen te houden. De onderzoekers spreken van een ‘acceptabele kwaliteit’ van de kapjes na het proces.

Mondkapjes die in Nederland aankomen, worden verspreid in de regio’s waar ze het hardst nodig zijn. Daarover hebben fabrikanten en importeurs afspraken gemaakt met het ministerie van volksgezondheid.

Verder rest er hoop. Hoop op grote ladingen mondkapjes die mogelijk later deze week richting Nederland komen. In China zou de productie van mondkapjes op gang komen, maar het duurt te lang om ze per vrachtschip naar Nederland te halen. De hoop is dat dit per vliegtuig kan.

Bouwers, boeren en bedrijven

In afwachting van die grote partijen maskers worden alle beschikbare mondkapjes in Nederland verzameld. Door bouwers. Maar ook door boeren, die gisteren in Limburg maskers en overalls konden afgeven bij de lokale brandweerkazerne. Ook bedrijven met grote netwerken zoeken mee, zoals techgigant ASML uit Veldhoven, die de Brabantse huisartsen bijstaat.

Intussen vragen sommigen zich af waarom Nederland geen grote voorraden van medische beschermingsmiddelen aanhoudt, zoals in de VS en Canada gebeurde na uitbraken van Sars en de Mexicaanse griep. Maar de corona-uitbraak legt ook bloot dat het aanleggen van voorraden niet zo eenvoudig is: in Canada zijn miljoenen opgeslagen mondkapjes niet meer geldig, omdat de werking van de maskers een maximale houdbaarheid heeft. Ook in de VS bleken voorraden niet aangevuld en dus deels waardeloos.

Lees ook:

Is er wel hulp voor dak- en thuislozen in tijden van corona?

De coronacrisis raakt de meest kwetsbaren van onze samenleving, zoals dak- en thuislozen. Zij kunnen zichzelf niet thuis afzonderen. Wordt er ook voor hen gezorgd in tijden van corona?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden