Heeft Rutte gelijk of Teulings?

Econoom Peter Hein van Mulligen presenteerde vorige week in het CBS-gebouw in Den Haag de cijfers van de Nederlandse economie 2011. Nederland is officieel in een recessie beland. Beeld ANP
Econoom Peter Hein van Mulligen presenteerde vorige week in het CBS-gebouw in Den Haag de cijfers van de Nederlandse economie 2011. Nederland is officieel in een recessie beland.Beeld ANP

Het Centraal Planbureau presenteert vandaag zijn nieuwe cijfers over de Nederlandse economie. Esther-Mirjam Sent, economiehoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen en Eerste Kamerlid (PvdA) en Roel Beetsma, hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam trekken alvast heel verschillende conclusies.

Kijkt u met spanning uit naar de CPB-cijfers?
Sent: "Absoluut. Het is wel duidelijk dat het de verkeerde kant op gaat, maar ik ben benieuwd naar de precieze cijfers. Ook al bieden die schijnzekerheid: we zijn geneigd het CPB te beschouwen als het Orakel van Delphi, maar voor het gemak vergeten we dat ze er ook behoorlijk naast kunnen zitten. Tussen hun verschillende schattingen zitten soms procenten verschil. Die cijfers kunnen vervolgens wel een eigen leven gaan leiden. Komt het CPB met een heel somber verhaal, dan verliezen consumenten hun vertrouwen en komt de economie in een neerwaartse spiraal."

Beetsma: "Jazeker, al weten we wel zo ongeveer wat we kunnen verwachten. De vooruitzichten zijn niet zo ontzettend gunstig. We zullen de broekriem moeten aanhalen, al is er aan het eurofront wel weer wat rust."

CPB-directeur Coen Teulings waarschuwt dat extra bezuinigen de recessie verergert, premier Mark Rutte bestrijdt dat. Wie heeft gelijk?
Sent: "Ik kom uit bij Teulings. De economie is heel fragiel, en het effect van bezuinigen is tot dusver geweest dat we in een recessie zijn beland. Ik ben niet van de financiële losbandigheid, maar er moet wel een lange-termijnperspectief zijn: eerst de politieke pijn, dan de economische pijn."

Beetsma: "Ik schaar me iets meer aan de kant van Rutte. Het idee dat wij door stimulerend beleid - of liever gezegd: weinig bezuinigingen - Zuid-Europa kunnen vlottrekken, dat klopt niet. Extra importen komen slechts gedeeltelijk daar terecht, terwijl hun problemen van structurele aard zijn. Verder: als er weinig wordt bezuinigd, zal er meer worden gespaard, en dat heeft geen positieve invloed op de vraag. Het effect op de Nederlandse economie is dus ook beperkt. Nederland is bovendien een open economie: dat wil zeggen dat van elke euro die we meer verdienen er zo'n 60 à 70 cent weglekt naar het buitenland, via de import."

Hoeveel moet er extra worden bezuinigd en waarop?
Sent: "Voorlopig dus helemaal niets. We moeten hervormen, niet bezuinigen. De hypotheekrenteaftrek kan echt niet meer zo. Ook moeten we nadenken over de zorg: hoe kunnen we het eigen risico slim inzetten. We moeten het hebben over de arbeidsmarkt: hoe voorkomen we een tweedeling tussen vaste krachten en flexwerkers. Misschien moet de pensioenleeftijd eerder, of nog een stukje verder omhoog. De bankensector moet op de schop. Doel is een gezonde financiële huishouding op lange termijn. Ik ben bang dat het kabinet in plaats daarvan doorgaat met kaasschaaf en botte bijl, zonder visie. Omdat het zich laat gijzelen door angst voor de kiezer."

Beetsma: "Laat ik een slag slaan: ik denk 7,5 miljard. Om de economische groei te beschermen, kun je beter snijden in de uitgaven dan dat je de belastingen verhoogt. Ik denk dan in de eerste plaats aan het woningdossier. Je zult de hypotheekrenteaftrek langzaam moeten afbouwen en tegelijk de huursubsidies verder beperken.

"Iets anders is om de verhoging van de pensioenleeftijd eerder in te zetten: 2020 is te laat. Als je de pensioenleeftijd eerder verhoogt, betaal je én minder AOW, én je hebt meer belastinginkomsten.

"Bij het onderwijs moeten we kritisch kijken naar de studiebeurzen - die kunnen leningen worden - en de gratis schoolboeken. En in de zorg zullen de eigen bijdragen verder omhoog moeten. Dat is pijnlijk, maar we moeten de realiteit onder ogen zien. We zullen aan het idee moeten wennen dat we ervoor moeten betalen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden