Heeft lolbroek Juncker het in zich om EU-voorzitter te worden?

Jean-Claude Juncker Beeld EPA
Jean-Claude JunckerBeeld EPA

Zelf weet hij het zeker. De Luxemburgse oud-premier Jean-Claude Juncker (59) vindt dat hij de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie moet worden. Vorig jaar trad hij nog af als minister-president omdat hij zijn geheime dienst niet in toom kon houden. Kan Juncker de Europese kar trekken?

De christendemocraat heeft in ieder geval veel politieke ervaring. Zo droeg hij in 1991 bij aan de totstandkoming van het Verdrag van Maastricht, waarmee een jaar later de EU werd opgericht. Tussen 1995 en 2013 was hij premier van Luxemburg. Daarmee was hij een van de langst regerende democratisch gekozen landleiders ter wereld én de langst zittende regeringsleider in de EU.

Tussen 2005 en 2013 was Juncker ook voorzitter van de Eurogroep. Het overlegorgaan van de Europese ministers van Financiën wordt nu voorgezeten door Jeroen Dijsselbloem. Anders dan Martin Schulz, Junckers Duitse rivaal voor het voorzitterschap, zat hij nooit in het Europees Parlement.

Arbeiderszoon Juncker kon zijn aandacht niet goed verdelen tussen zijn taken op landelijk en Europees niveau. Zo greep hij niet in toen zijn geheime dienst SREL telefoons van politici aftapte en auto's kocht voor privégebruik.

De geheime dienst was vanzelfsprekend niet zijn eerste prioriteit, zei de premier. "Kun je van een minister-president verwachten dat hij continu weet wat 60 geheim agenten aan het doen zijn? Ik dacht het niet", zei hij. Juncker zei te hopen dat Luxemburg nooit een minister-president krijgt die de geheime dienst wél als topprioriteit heeft. Zijn socialistische coalitiepartner vond zijn nalatigheid wel problematisch en trok zijn steun in. Toen restte Juncker niets anders dan de aftocht.

Bruggenbouwer
Junckers aftreden deed weinig afbreuk aan zijn populariteit in Luxemburg en Europa. Hij is een graag geziene gast in Brussel, mede vanwege zijn bereidheid compromissen te sluiten - zijn tweede pluspunt. De Luxemburger kreeg het bijvoorbeeld voor elkaar Duitsland en Frankrijk op één lijn te krijgen over de steun aan het door schulden geplaagde Griekenland.

Juncker is niet alleen een door de wol geverfde bruggenbouwer, hij spreekt ook zijn talen. Het is niet alleen handig dat hij vloeiend Frans, Engels en Duits spreekt, maar ook strategisch mooi meegenomen. Junckers beheersing van het Duits is voor de Duitse bondskanselier Angela Merkel een belangrijke reden hem te steunen als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Zonder haar steun kan hij vrijwel zeker naar de baan fluiten.

Oude generatie
De politicus, bekend om zijn droge humor, spot graag met formaliteiten. Zo aaide hij eens de plofkap van een microfoon en deed hij een andere keer alsof hij een hap nam uit een microfoon. Ook rookt hij - geheel tegen de regels - stug door tijdens vergaderingen. Een glas wijn bij de lunch en een gin-tonic aan het einde van de dag zijn voor Juncker vaste prik.

Desalniettemin behoort de grapjas tot de oude generatie traditionele politici. Dat werkt in zijn nadeel, denkt Trouw-Brusselcorrespondent Christoph Schmidt. "We hoeven van hem geen revolutionaire voorstellen te verwachten die de EU op zijn kop zetten", zegt Schmidt. "Hij is geen fris, nieuw gezicht dat de strijd met het oprukkende populisme kan aangaan. Hij wakkert het waarschijnlijk alleen maar aan. Als oudere grijze man staat hij model voor het Brussel waar populisten een hekel aan hebben."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden