Heeft de moderne 'knuffelouder' het kind op een te hoog voetstuk gezet?

Ondanks alle scheidslijnen tussen arm en rijk, hoogopgeleid en laagopgeleid, zijn Nederlanders het over één ding altijd eens gebleven. En dat is de manier waarop kinderen worden opgevoed. Kinderen worden grootgebracht volgens alle progressieve idealen van de afgelopen vijftig jaar: ze mogen zichzelf zijn en van jongs af aan hun eigen behoeftes hebben. Het individu van het kind staat voorop, er wordt niets opgelegd.

Let wel, dit is niet cynisch bedoeld. Nederlandse kinderen horen, volgens onderzoek, tot de gelukkigste van de wereld. Blijkbaar doen al die invoelende ouders het zo slecht nog niet. Het welzijn van de kinderen weerspiegelt niet alleen de enorme materiële welvaart, maar ook de vele aandacht die ze ontvangen.

Toch heerst er, ondanks al deze tevredenheid, blijkbaar groeiende onzekerheid. Is al dat meevoelen en invoelen echt zo goed voor het kind? Nee, stelt de Chinees-Amerikaanse schrijfster Amy Chua, met haar pamflet 'Strijdlied van de Tijgermoeder'. De reacties die dat boek wereldwijd losmaakte, ook in deze krant, bewijzen dat haar kritiek een gevoelige snaar raakt.

Volgens Chua doet de Aziatische opvoeding, van discipline en eisen stellen, kinderen veel meer recht dan het softe gedoe van westerse ouders. Ouders moeten de lat hoog leggen, niet laag houden, vindt ze. Chua maakte het zelf overigens wel erg bont door van haar dochters louter tienen te eisen op school, en alle vrije tijd of vriendschappen te verbieden (muziekstudie was belangrijker).

Maar heeft deze 'tijgermoeder' niet ook ergens een punt? Kinderen zijn, ondanks alle goede bedoelingen, de afgelopen jaren ook op een voetstuk geplaatst. Zij hoeven zich niet meer aan de volwassen wereld aan te kunnen passen, het is andersom. Ouders willen geen eisen stellen, maar verlangen ondertussen wel dat een kind uitblinkt -een zeer dubbele boodschap. Discipline is taboe, wat soms tot hilarische situaties kan leiden in restaurants of op het sportveld. Maar diezelfde discipline is later wel nodig om een studie of baan vol te houden. En hoe leert een kind nog zichzelf enigszins te relativeren?

Dit raakt aan wat Beatrijs Ritsema de 'mode van het zelfrespect' noemt, het idee van dat kinderen almaar bevestigd moeten worden, voor je iets van ze mag eisen. Ondertussen willen alle kinderen tegenwoordig 'rijk' worden, of 'beroemd'. Wat zegt dat eigenlijk?

Er valt met meer 'tijgeren' ook iets te verliezen. Een Nederlands-Chinese moeder vertelde in deze krant hoe zij de Nederlanders ouders noemt: 'knuffelouders'. Alsof ruime aandacht voor het eigene en de wensen van het kind verdacht is. De westerse opvoeding heeft ook gezorgd dat kinderen en ouders beter dan ooit met elkaar kunnen opschieten.

Vandaar mijn vraag: blijft de Nederlandse opvoedstijl een onverwoestbaar ideaal? Of heeft de 'knuffelouder' het kind op een te hoog voetstuk gezet?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl of naar Trouw, Lezers, Postbus 859, 1000 AW Amsterdam. Alle reacties moeten voorzien zijn van naam en adres. De antwoorden verschijnen woensdag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden