Heeft de achturige werkdag zijn beste tijd gehad?

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Binnenkort zou het wel eens afgelopen kunnen zijn met de achturige werkdag. Tenminste, als het aan Zweden ligt. Sinds een jaar experimenteert het land met een verkorte werkdag van zes uur. En volgens de Zweden zijn de resultaten veelbelovend.

Vorig jaar april begon de gemeente Göteborg aan een experiment met een verkorte werkweek. Ambtenaren zouden nog maar zes uur per dag gaan werken in plaats van acht uur, tegen dezelfde betaling. Burgemeester Mats Pilhelm hoopte hiermee de druk op werknemers te verlagen. Werknemers moesten zich weer gezonder gaan voelen en daardoor productiever gaan werken en zich minder vaak ziek melden.

Verzorgingshuis Svartedalens voerde in februari van dit jaar de verkorte werkdag in. Tot nu toe is het resultaat veelbelovend, vertelde directrice Ann-Charlotte Dahlbom Larsson deze week tegen The Guardian. De verpleegkundigen hebben meer energie en komen minder gestrest over. Hierdoor kunnen ze meer tijd doorbrengen met de bewoners, op wie dit ook een positief effect heeft.

Betere kwaliteit
Het invoeren van de zesurige werkdag kost de gemeente Göteborg wel meer geld. Het verzorgingshuis heeft veertien extra werknemers aan moeten nemen om de verkorte werkdag te compenseren. Volgens Larsson is het de kwaliteit van de zorg echter alleen maar ten goede gekomen. "Sinds de jaren '90 is de werkdruk alleen maar toegenomen en het personeel steeds verder afgenomen, dit lukte zo niet meer". Volgens haar vroeg een achturige werkweek teveel van haar werknemers. "Veel mensen in de zorg worden ziek of krijgen te maken met depressie vanwege oververmoeidheid en dat is voor niemand goed."

Door de veelbelovende resultaten hebben meer Zweedse werknemers het voorbeeld gevolgd. Zo heeft de afdeling orthopedische chirurgie van het Sahlgrenska University ziekenhuis de verkorte werkdag ingevoerd en zijn twee ziekenhuisinstellingen in Umea ook van plan hun werknemers minder te laten werken. Ook kleinere bedrijven in Zweden hebben al geëxperimenteerd met de kortere werkdag en zijn enthousiast over het resultaat.

Vierurige werkdag
De duur van de werkdagen staat al langer ter discussie. Roland Paulsen van de universiteit van Lund vindt het een zorgelijke ontwikkeling dat de werkdag de laatste jaren weer steeds langer wordt, zegt hij tegen The Guardian. "Politici zeggen al langer dat we meer banen met meer uren moeten creëren. Werk is een doel op zich geworden. Maar de productiviteit is verdubbeld sinds de jaren 70, dus technisch gezien zouden we het zelfs met een vierurige werkdag moeten redden."

Maar die verhoogde productiviteit baart anderen juist zorgen. Toen Zweden het plan voor de verkorte werkdag vorig jaar aankondigde reageerde Luc Sels, decaan van de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen aan de KU Leuven al kritisch over het plan. Hij vreest dat het verkorten van de werktijd de werkdruk juist weleens zou kunnen verhogen. "Het zal er in de praktijk wellicht voor zorgen dat werknemers in minder tijd even productief moeten zijn. Hogere werkdruk, met andere woorden. En dat kan dan weer een negatief effect hebben op de gezondheid", aldus Sels tegen Belgische krant De Morgen.

In het Zweedse verzorgingshuis zijn de verplegers er in ieder geval zeker van dat hun succes voor verandering zal zorgen. "Er staat zeker op het punt iets te gebeuren in Zweden. Het is duidelijk dat de balans tussen werk en privé nu niet voldoende is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden