TaalHuidhonger

Heeft bij huidhonger de huid honger of is er sprake van honger naar de huid?

In Trouw van afgelopen zaterdag blijft een lezer even haken aan het woord ‘huidhonger’, in een artikel van Haroon Ali.

‘Is dat een objectsgenitivus of een subjectsgenitivus?’ vraagt hij zich af. Dat is wel meteen een abstracte vorm van taalbeschouwing! In eenvoudiger termen luidt de vraag van de lezer: heeft de huid zelf honger, of gaat het om honger naar de huid? Met andere woorden: is de huid het onderwerp van de honger (degene die honger heeft) of het voorwerp (datgene waar de honger naar uitgaat)?

Onvoorspelbare betekenisrelatie

Theoretisch zijn beide betekenissen mogelijk. Het woord huidhonger is een samenstelling van huid en honger, en de betekenisrelatie is redelijk onvoorspelbaar. In principe komt elke betekenis in aanmerking die een precisering is van ‘honger die te maken heeft met huid’.

In dit geval roept het woord ‘honger’ natuurlijk wel sterk de gedachte op aan datgene waar je naar hongert. En inderdaad is dat de geboekstaafde betekenis: ‘honger naar huid’ (meer in het bijzonder: huidcontact).

Moederliefde

Maar waarom spreekt de (ongetwijfeld klassiek geschoolde) lezer over ‘genitivus’? Dat komt voort uit de gedachte dat een samenstelling eigenlijk een vorm van naamval is. Nederlandse samenstellingen zijn in het Latijn vaak genitiefconstructies: een woord als ‘moederliefde’ is in het Latijn ‘amor matris’, met de genitief van ‘mater’, en de betekenis kan dan zijn de liefde van moeder of de liefde voor moeder. Taalkundigen gaan er tegenwoordig van uit dat samenstelling iets heel anders is dan naamval. Waar de naamvallen vrijwel geheel uit het Nederlands verdwenen zijn, is de samenstelling juist springlevend.

In deze rubriek worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Heeft u ook een taalvraag? Mail p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Lees ook: Alles weten over taal? 

Alle artikelen lezen die in de Taalrubriek staan? Klik hier voor een overzicht. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden