Heeft België baat bij een basisinkomen 'light'?

Beeld thinkstock

Volgens de één maakt het werken juist zinvoller, de ander vreest voor massale apathie. Het basisinkomen is omstreden. De Belgische econoom Philippe Defeyt zet de discussie verder op scherp door te pleiten voor een basisinkomen 'light', met behoud van werkloosheids- en ziekte-uitkeringen.

"In mijn voorstel krijgen de mensen paradoxaal genoeg een lager bedrag, maar zijn ze beter beschermd", zegt hij in de Belgische krant De Morgen.

Defeyt lanceerde zijn afgeslankte versie van het basisinkomen deze week in Luik. Het voorstel: een vast maandelijks bedrag van 600 euro voor iedere Belg. Dat is veel minder dan de Zwitsers (die een basisinkomen van omgerekend 2200 euro voor ogen hadden), maar met een belangrijk verschil: wie werkloos of ziek wordt, krijgt een uitkering.

"Het is een mooi instapmodel", vindt Alexander de Roo, voorzitter van de Vereniging Basisinkomen Nederland. "Het voordeel van een lager basisinkomen is dat het makkelijker valt te financieren. Het nadeel is dat je met een bedrag van 600 euro nog steeds uitkeringen nodig hebt. In Nederland pleiten we voor een basisinkomen van 1100 euro, zodat je de hele bureaucratie af kunt schaffen."

Sociale vernieuwing
Defeyt, die eerder voorzitter was van de groene partij Ecolo, is al dertig jaar voorstander van het basisinkomen, dat volgens hem fungeert als een 'subsidie van sociale vernieuwing'.

Er is een bedrag van 102 miljard euro nodig om zijn plan te bekostigen, becijferde Defeyt. Daarvoor gebruikt hij het bestaande budget van de Belgische sociale zekerheid (ongeveer 74 miljard), aangevuld met 15 miljard aan fiscale winsten in het nieuwe systeem, zoals het afschaffen van de laagste belastingschaal. Daarnaast wil Defeyt onder meer de hoogste pensioenen meer laten bijdragen, auto's van de zaak afschaffen en de fiscale aftrek voor pensioensparen in de ban doen.

"Ik geef toe, we zijn er nog niet", zegt Defeyt in De Morgen. "Maar we geraken in de buurt." Hij trekt de komende tijd het land door om zijn plan te promoten bij vakbonden en werkgeversorganisaties.

Werkloosheid
De econoom laat zich niet uit het veld slaan door het referendum in Zwitserland, waarbij een grote meerderheid van de bevolking onlangs tegen een basisinkomen stemde. Volgens de tegenstanders, waaronder de regering, is het plan veel te duur en zou het de economie verzwakken.

De voorstanders vinden een basisinkomen juist nodig omdat in de toekomst steeds meer werknemers vervangen worden door robots. Ook Defeyt ziet de toenemende werkloosheid als belangrijke drijfveer voor het invoeren van het basisinkomen. "Vandaag botsen jongeren constant op een systeem waarin ze zelf geen enkele plaats meer hebben", zei hij eerder in een interview. "De weinig interessante inhoud van de arbeid die we vandaag meestal verrichten en die vroeger nog beschermd werd door de sociale zekerheid (...), zal de aanleiding zijn om het anders te gaan doen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden