Opinie

Heb ik hiervoor zes jaar het vak Nederlands gevolgd?

Leerlingen van het Comenius College in de aula bij de start van de eindexamens. Beeld ANP

Het vwo-examen Nederlands was erop gericht om creativiteit te beboeten, vindt Wieger Schipper, leerling van het Roelof van Echten College Hoogeveen. Tijd voor een ander examen.

Klop, klop. Het examen Nederlands is niet meer thuis in Nederland. Of wel, Den Haag?

Mentaal afgemat verlaat ik de examenzaal. Het examen Nederlands is achter de rug en ik ben teleurgesteld. Was dit het waarvoor ik zes jaar lang het vak Nederlands heb gevolgd op de middel­bare school? Helaas wel. Teksten over de verhouding van de man tegenover de vrouw en over de mislukking van het zerotolerancebeleid. Prima dat je als scholier teksten te lezen krijgt voor je examen, maar om dan vragen te stellen die totaal geen kritische geest toestaan, dat is een doodzonde. Het examen Nederlands is niet wat het hoort te zijn.

Lezen, lezen en nog eens lezen. Je zou er bijna moe van worden. Het examen vwo bestaat uit leesteksten waarover je als examenkandidaat allerlei zogenaamd objectieve vragen krijgt. Het is zijn doel voorbijgegaan, want hoe kun je nu ooit objectief de kennis van iemand over bepaalde teksten toetsen? Inderdaad, dat kan niet en toch gebeurt het.

Keurslijf

Creativiteit wordt beboet door Vadertje Staat. We worden in het keurslijf van het College voor Toetsen en Examens gehouden, want in deze ik-wil-altijd-alles- kunnen-controleren-maatschappij wordt men hier juist blij van! Heerlijk, alle niet objectieve dingen kunnen beplakken met stickers waarop naam en cijfer staan. Dat is toch een ideaalbeeld van onze toetsingsmaatschappij?

Een kritische lezer kan in het stuk hierboven een vorm van een drogreden vinden, of iets wat kan resulteren in een drogreden.

A: cirkelredenering

B: hellend vlak

C: ontduiken van bewijslast

D: vertekenen van een standpunt

E: ironie

Precies, dit geeft zo’n beetje weer waar het misgaat met de examens. Want ja, er is sprake van ironie, maar voor het ontduiken van bewijslast is ook het een en ander te zeggen. Maar het correctievoorschrift is onverbiddelijk. Alleen één antwoord is goed, lekker puh! Vaarwel kritische geest en hallo correctiewerkelijkheid.

De kritische lezer kan hier weer over struikelen, want wat voor soort gedrag is dit ?

A: repressief

B: disproportioneel

C: Wieger Schipper-stijl

D: spottend

Jammer! Ik zeg niks, dat wordt vrijdag om 17.00 uur pas bekendgemaakt.

Ik maak er nu een karikatuur van, maar ik hoop werkelijk dat men gaat nadenken over de toekomst en de toetsing van het vak Nederlands.

De lust naar zogenaamde schijnobjectiviteit moet bedwongen worden en er moet rationeel worden nagedacht over een nieuwe vorm van het Nederlands examen, want de houdbaarheid ervan loopt ten einde. Er wordt gerammeld aan de deuren van de Haagse politiek. Zouden ze opendoen?

Lees ook: Recordaantal klachten en memes over vwo-examen Nederlands 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden