Havenbaronnen maakten financiering Kuip mogelijk

Veel Rotterdammers vinden een nieuw Feyenoord-stadion te duur in tijden van crisis. Kan de Kuip - die overigens zelf werd gebouwd in de zware jaren dertig - niet worden opgeknapt?

Voor de bouw van een nieuw stadion liet het bestuur van de Rotterdamse voetbalclub Feyenoord zijn oog vallen op een man met ervaring. Jan Wils was de architect van het Olympisch Stadion van 1928. Maar toen kwamen de leden in opstand.

Hoe het bestuur het in zijn hoofd haalde om een opdracht te willen verstrekken aan een Amsterdammer? Feyenoords ledenvergadering speelde het hard: zonder Rotterdamse architect zou het bouwplan worden weggestemd. Alleen met een Rotterdamse architect kon iets worden neergezet dat de Amsterdammers stinkjaloers zou maken.

Het Feyenoord-bestuur haalde bakzeil. Wils werd bedankt en betaald voor het voorbereidende werk dat hij had verricht. De opdracht ging uiteindelijk naar het bureau Brinkman en Van der Vlugt.

De twee relatief jonge naamgevers, Rotterdamse architecten, hadden naam gemaakt met projecten in de havenstad die aansloten bij de Nieuwe Zakelijkheid: onder meer de Van Nelle-fabriek en de villa voor een van de directeuren, Huis Sonneveld.

Leendert van der Vlugt kwam met een ontwerp dat heel Rottterdams was. Eerlijk. Zonder poespas. Dit stadion wilde vooral functioneel zijn. De constructie met veel staal bleef zichtbaar. Ook de ovale vorm van het stadion en de zwevende tweede ring boven de eerste sprongen in het oog.

Zo had Feyenoord-voorzitter Leen van Zandvliet het bedacht, toen hij midden jaren dertig tot de slotsom kwam dat de bestaande locatie aan de Kromme Zandweg, goed voor ruim twintigduizend toeschouwers, niet meer voldeed voor de club. Hij had studiereizen gemaakt naar Engeland en Amerika. Vooral de stadions van de Londense voetbalclub Arsenal en van de honkballers van de Boston Red Sox imponeerden. Maar nog nergens hadden toeschouwers het gevoel gehad zo kort op een veld te zitten.

De bouw van de Kuip kostte 1,2 miljoen gulden. Een schijntje in vergelijking met de begroting die nu voorligt, maar destijds een astronomisch bedrag.

Dat het in crisistijd toch lukte, was vooral te danken aan de financiering van hte project door twee machtige en rijke Rotterdammers, havenbaron D.G. van Beuningen en K.P. van der Mandelen van de Rotterdamsche Bankvereeniging. Ook leden konden aandelen en obligaties kopen. Van Beuningen zorgde ook voor het perceel in Varkensoord (Rotterdam-Zuid).

Puck van Heel sloeg op 22 juli 1935 de eerste van 578 heipalen. Hij was met voorsprong de meest legendarische Feyenoord-speler: sinds 1923 in het eerste, aanvoerder van de Rotterdammers en van het Nederlands elftal; recordinternational ook.

Architect Van der Vlugt zou de oplevering van zijn stadion niet meer meemaken. Op 25 april 1936 overleed hij op 42-jarige leeftijd. De bouw ging door. Op 23 juli 1936, na een bouw van een jaar en een dag, werd het project opgeleverd.

De gemeente stond een snelle opening in de weg. Rotterdam zou zorgen voor de infrastructuur rond het stadion (kosten: 400.000 gulden). Nu bleek het geld er niet te zijn. De gemeente beriep zich op overmacht. Ze was min of meer onder curatele gesteld van het ministerie van financiën. Een boze Van Beuningen voorzag "dat het stadion leeg zal blijven staan totdat het verroest ineenvalt, tot schande van Rotterdam!"

Zo ver kwam het niet. Uitstel werd geen afstel. Op 27 maart 1937 verrichte burgemeester Drooglever Fortuyn de aftrap voor de eerste wedstrijd in het nieuwe stadion. Feyenoord won met 5-2 van het Belgische Beerschot. Ruim een maand later had de Kuip met een echte Nederland-België zijn eerste interland. Nederland won met 1-0.

Er zou nog de nodige voetbalgeschiedenis volgen. Met als hoogtepunten een thuisoverwinning op AC Milan die mede de basis legde voor het behalen van de Europacup I (de voorloper van de Champions League) in 1970 en de in eigen stadion gewonnen Uefa Cups (de voorloper van de Europa League) in 1974 en in 2002.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden