Hasselt heeft een juweel van een orgel

De ornamenten krijgen een goudkleurig verfje van koster Jan Snijder. (Trouw)

Geen elektronica meer, dachten ze in Hasselt. Een orgel is alleen een orgel als er lucht doorheen gaat.

Het bakstenen PKN-kerkje in het Overijsselse Hasselt moest het jarenlang doen met een elektronisch orgel. Tot ergernis van orgelbouwer Jan Holthuis. Met vijftien gepensioneerde mannen uit de kerk bouwde hij de afgelopen drie jaar een nieuw pijporgel. De orgelbouwers denken dat ze er bij elkaar wel tienduizend manuren in hebben gestoken, en nu is het orgel af, net op tijd voor het 50-jarig jubileum van de kerk, zondag. Holthuis: „Een elektronisch orgel bootst klanken na. Hier gaat echt lucht doorheen.”

De namen van de registers staan met balpen geschreven op stukjes plakband naast de registerknoppen. „Plaatjes met gouden letters zijn in de maak. Dat is het laatste, verder is alles af.”

Holthuis heeft het orgel – twaalfhonderd pijpen, twintig registers – ontworpen in laatbarokke stijl. Houtsnijwerk met veel bladgoud, engelen en panelen die zo geschilderd zijn dat ze lijken op marmer en rood kersenhout. Is dat niet wat uitbundig voor een sobere protestantse kerk? „In deze tijd is dat niet meer zo gek”, zegt Holthuis met een glimlach. Peter Bos, één van de bouwers, vindt het voor dit kerkje een ’heel rijk instrument’. „Maar Jan zegt altijd ’zoals het klinkt, moet het er ook uitzien’.”

Er zitten duizenden onderdelen in, allemaal handgemaakt. Alleen de frontpijpen zijn nieuw. Peter Bos noemt het project uniek in deze tijd van leegloop en kerksloop. „Bij ons weten is er niet eerder een kerkorgel van deze omvang door vrijwilligers gebouwd.”

Ze moesten er ook zelf fondsen voor werven. Mensen konden orgelpijpen adopteren (15 euro voor een kleine, 300 voor een grote) of muntgeld gooien in een orgelpijp in de hal. Samen met een subsidie van de PKN konden de kosten, 40.000 euro, gedekt worden. Nu het af is, heeft het orgel een verzekerde waarde van vier ton.

Het is de bedoeling dat het orgel niet alleen bij de kerkdiensten gebruikt zal worden, maar ook door koren en voor kleine concerten. Vooraf vroegen sommigen ’wat is er mis met het oude orgel?’. De bouwers verwachten dat die kritiek wel zal verstommen als mensen het gehoord hebben. „Het is een juweel van een orgel geworden. De klank is sprankelend en zó helder.”

Na een laatste stemming door de intonateur is het orgel klaar voor de open dag, morgen. Zondag klinkt het nieuwe orgel voor het eerst tijdens de kerkdienst.

Bekijk hier filmbeelden van de orgelbouw.

(Herman Engbers)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden