Hassell betovert trouwe aanhang

AMSTERDAM- Als een bevroren neonreclame domineert de kraaiende tekst 'Zinsbegoocheling' vanaf het Stadsschouwburg-balkon het Leidseplein. Speelt het nieuwste stuk van Toneelgroep Amsterdam in Corneille's 17e eeuw, direct achter de Schouwburg ontvouwde zich vrijdag een 20ste-eeuwse zinsbegoocheling.

In De Melkweg betoverde het Amerikaanse fenomeen Jon Hassell een kleine maar gebiologeerd luisterende schare met de meest fantastische landschappen voor het oor. Stoeiend met stiltes transformeerde hij met zijn band Bluescreen ruimte en tijd tot niet ter zake doende grootheden. Hassell omschrijft zijn muzikale gedachtegoed zelf als 'Fourth world music', als 'een mysterieuze hybride van oude en nieuwe muziek, van akoestisch en digitaal, van gecomponeerd en geïmproviseerd, van oosters en westers georiënteerde klanken'. Een mondvol, maar 't klopt wel.

Iedereen loopt weg met de 60-jarige-componist/trompettist: van makelaar in avant-gardemuziek De IJsbreker, die dit concert organiseerde, tot de popjongens die hem tien jaar geleden naar TegenTonen haalden. Van Ry Cooder, die onlangs met Hassell de soundtrack 'The end of violence' uitbracht tot het Kronos Quartet dat volgens de Los Angeles Times zijn hoogtepunt bereikte met Hassell-composities.

Gevormd door Karlheinz Stockhausen werd hij na samenwerkingsprojecten met La Monte Young en een leerschool bij de Indiase zanger Pandit Pran Nath de favoriete inspirator van een reeks popmusici. Peter Gabriel, David Sylvian, David Byrne en Brian Eno vonden in hem een geestverwante guru. En het zit hem nog steeds dwars dat hij nimmer de credits kreeg voor zijn bijdragen aan de pionierende plaat 'My life in the bush of ghosts' van die laatste twee.

De vanzelfsprekendheid waarmee op dat album uit allerlei muziekculturen gesampled werd zonder de een boven de ander te stellen, was in de popwereld van 1981 een nouveauté. Voor Jon Hassell zelf is dat uitgangspunt duidelijk een manier van leven gebleven. De twee virtuoze techno-muzikanten Jamie Muhoberac en Peter Freeman vertaalden zijn ideeën in futuristische klankschappen. Met zijn repetitieve gitaarspel legde Gregg Arreguin de basis voor een rustgevende menselijke hartslag. Daaroverheen projecteerden zij transparante geluidslagen. En zo tuimelde je in peilloze dieptes en voelde je soms opeens warme woestijnwinden waaien. Hassell was de trait d'union met zijn subtiel geplaatste trompetstoten. Zinsbegoochelend tot in ieder vezel en 'even vernieuwend als de muziek van Miles Davis, Jimi Hendrix en The Velvet Underground' zoals het blad The Wire ooit terecht schreef.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden