Hartverscheurend en wonderschoon

FREDERIKE BERNTSEN EN ROBBERT VAN HEUVEN

Toneel

Met mijn vader in bed

Toneelschuur producties *****

Wanneer ze weer eens langskomt. Dan kan ze de spullen meenemen. De kast is al naar tante Mieke, maar de rest staat in de schuur. Dus wanneer komt ze?

Ze komt nooit meer langs, dus daarom bellen ze elkaar vaak, de vader en de dochter in de voorstelling 'Met mijn vader in bed'. Toneelschrijfster Magne van den Berg schreef de tekst op verzoek van actrice Marieke de Kleine, die in de voorstelling de dochter speelt. Dochter woont in de grote stad, vader woont in Twente met zijn nieuwe vrouw. Beiden rouwen ze om de dood van zijn vrouw en haar moeder. Maar door de fysieke afstand en het wederzijdse onbegrip over hoe de ander omgaat met de dood van moeder, drijven de twee langzaam uit elkaar. De spullen in de schuur zijn daarvoor een mooie metafoor. Zij wil niet dat moeders spullen in de schuur verdwijnen en dat het leven zonder moeder verder gaat. Hij wil juist wel verder met zijn leven en zijn nieuwe vrouw. Daarbij staan de spullen en de herinneringen in de weg. Ondanks het onbegrip blijven de twee elkaar bellen, omdat de telefoonlijn het enige is wat hen nog met elkaar verbindt.

De Kleine en René van 't Hof als de vader spelen dat tragische afdrijven heel klein en heel precies. Omdat de voorstelling verder zo kaal en simpel mogelijk is gehouden, krijgt de even subtiele als complexe emotionele odyssee van de twee alle aandacht. Zo wordt glashelder waarom vader en dochter elkaar maar niet kunnen begrijpen, zonder dat dat letterlijk wordt uitgesproken.

Van 't Hof zet een stugge Twent neer die zijn gevoelens niet kan verwoorden, maar onder die stugge buitenkant bijkans ontploft van alle verwarrende emoties die hij met zich meedraagt. De dochter die Marieke de Kleine neerzet, is veel directer, opener en verbaal begaafder dan haar vader, maar desondanks net zo min in staat om greep te krijgen op haar eigen gevoelens en die van hem.

Alles klopt aan 'Met mijn vader in bed' en daardoor wordt de voorstelling ook voor het publiek een intens emotionele ervaring. Het liefst zou je een arm om die twee lieve, maar worstelende mensen heen willen slaan, maar als toeschouwer ben je uiteraard niet in staat om in te grijpen om die ongewilde, onbedoelde en intens verdrietige verwijdering te stoppen. Dat is hartverscheurend, maar het levert ook wonderschoon theater op.

Klassiek

philharmonie zuidnederland ****

Nog even en de naam van het orkest klinkt alsof ie altijd heeft bestaan: philharmonie zuidnederland - eigengereid gespeld, zonder hoofdletters, zonder streepje tussen 'zuid' en 'Nederland': een gezelschap dat is ontstaan uit een fusie tussen Het Brabants Orkest en het Limburgs Symfonie Orkest. Beide groepen werden door een paar miljoen euro overheidsbezuinigingen genoodzaakt tot samenwerking.

De spelers reizen heen en weer tussen Eindhoven en Maastricht, de (nu nog) twee vestigingsplaatsen van het orkest dat de provincies Brabant, Limburg en Zeeland bedient.

Dat de musici hun philharmonie luid en duidelijk op de kaart willen zetten, lijdt geen twijfel, als we afgaan op het hoopvolle startschot in Muziekgebouw Eindhoven. Om de boel op scherp te zetten voor de openingsconcerten is Kees Bakels aangetrokken. Samen met Jan Willem de Vriend geeft hij als vaste gastdirigent het komende seizoen richting aan de nieuwe speler in het symfonische veld.

Het zoemde al rond: de straffe hand van Bakels die er tijdens de repetities geen gras over had laten groeien. En met een resultaat dat er wezen mag: ferm geluid, tikje gespannen en stram, nog op zoek naar de nuances, maar een basisklank die smaakt naar meer.

Bakels veerde door de knieën, heel vlotjes. Die lenigheid bleef alleen wel beperkt tot de kniegewrichten, want zijn aanpak was minder soepel. Een solide bassectie, energieke violen en uitbundige blazers brachten een gekruide ouverture tot 'Benvenuto Cellini' van Berlioz, maar een pietsie variëteit in de balans was welkom geweest.

Pianist Jean-Efflam Bavouzet, die voor Falla's 'Nachten in de tuinen van Spanje' aanschoof, paste in Bakels' recht-door-zeestraatje. Heel soms ontsnapte de solist aan de dwingende dirigentenhand. Dan twinkelden de sterren extra en voelde je echt hoe toverachtig een Spaanse nacht kan zijn.

Vuurwerk klonk in zijn toegift: 'Feux d'artifice' van Debussy - en dat was ook het geval in Tsjaikovski's Voorspel en Derde suite uit 'Iolanta'.

Hier zat een goed bewapend orkest dat zelfverzekerd de toekomst tegemoet gaat, herrezen uit de puinhopen die het vorige kabinet achterliet. Die gedachte was terug te vinden in de titel van Giel Vleggaars opdrachtcompositie: 'Arise', een korte maar krachtige binnenkomer van het koper.

Nog te horen vandaag, 5 en 6 oktober in Breda, Heerlen en Utrecht.

foto sanne peper

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden