Hartstochtelijk, maar onmogelijk

Peter van der Lint

Vorig jaar januari ging in Madrid de opera 'Brokeback Mountain' van componist Charles Wuorinen in wereldpremière. Met een libretto van Annie Proulx, die ook het oorspronkelijke verhaal schreef. Er was veel internationale belangstelling voor de opera over de onmogelijke liefde tussen twee cowboys in het ruige en homofobe Wyoming. De inmiddels overleden intendant Gerard Mortier, opdrachtgever en inspirator van het werk, plaatste de nieuwe opera in Madrid tussen voorstellingen van Wagners ultieme liefdesopera 'Tristan und Isolde' in, omdat het in beide verhalen volgens hem over hetzelfde ging - een hartstochtelijke, maar onmogelijke liefdesrelatie.

Na die opvallende wereldpremière bleef het stil. De Madrileense productie, in een uitstekende en aangrijpende regie van Ivo van Hove, was vooralsnog niet in andere theaters te zien en het is nog maar de vraag of dat gaat gebeuren. Maar deze maanden presenteert het kleine Theater Aachen, net over de Nederlandse grens, een geheel nieuwe, eigen enscenering van Wuorinens opera. Met als extra attractie de Nederlandse tenor Mark Omvlee in de rol van Jack Twist, een van de cowboys.

Kazem Abdullah, leerling van onder anderen Bernard Haitink, is chef-dirigent van het Sinfonieorchester Aachen. Hij ontmoette componist Wuorinen in Tanglewood en het is dankzij Abdullah dat 'Brokeback Mountain' nu in Aken te zien is. Het besluit om het werk daar op te voeren werd al genomen vóór de wereldpremière. Auditorium, bühne en orkestbak zijn in Theater Aachen vele malen kleiner dan in het Teatro Real in Madrid en toch weet Abdullah meteen in het begin al de duistere en lage tonen van de onheilspellende prelude ruimte en sfeer mee te geven. Net als in Madrid rijst ook in Aken de onheilspellende Brokeback-berg in magnifieke klanken voor je op.

De muziek van Wuorinen is al net zo onherbergzaam als de ruige natuur waarin Jack Twist en Ennis del Mar elkaar vinden. Abdullah haalde die weerbarstige stekeligheid mooi naar boven en wist ook de zeldamere lyrische passages op te laten bloeien. Zo werden ontboezemingen als 'Free, we are free' en 'Close to you' echt voelbaar, zeker ook omdat Omvlee geweldig in zijn rol zat. In tegenstelling tot de stuggere Ennis, die zich steeds in een soort droog spreekgezang à la Schönberg moet uiten, is Jack uitbundig, heeft meer lak aan de conventies. Dat hoor je in zijn muziek terug en Omvlee geeft zijn personage een heerlijke schwung mee. Hij heeft zich de vele noten en de lastige intervalsprongen helemaal eigen gemaakt en straalt op de bühne een aanstekelijke gretigheid uit.

In de regie van Ludger Engels komen de twee karakters en de overige personages in alle eenvoud tot leven. De scènes tussen Jack en Ennis (een wegens verkoudheid verontschuldigde Christian Tschelebiew) gaan steeds meer spetteren en de twee hebben geen enkele moeite met hun af en toe in naaktheid gespeelde liefdesscènes. Het draaitoneel maakt snelle decorwisselingen mogelijk. Mooi is dat de berg waarop de twee hun vrije liefde uitleven, symbolisch wordt verbeeld en steeds verder wordt ingepakt totdat die uiteindelijk op de zolder van een burgerhuisje komt te liggen. Weg vrijheid. Daar op zolder, op die ingeklemde berg, zingt Ennis zijn slotmonoloog - niet zo aangrijpend als in Madrid maar het komt toch aan.

Wuorinens partituur is een tikje te uniform en te lang om tot het einde spankracht te behouden, maar het is wel een partituur om rekening mee te houden. Grappig dat hij Bernsteins 'West Side Story' citeert als Jacks vrouw Lureen na diens dood 'Somewhere' zingt. Daarin ging het ook al om een gedoemde liefde.

Nog te zien op 11, 14 en 22 januari. Info: www.theateraachen.de

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden