Hartpatiënten Nederland vaak verward met de Hartstichting

null Beeld

Jan van Overveld, voorzitter van de stichting Hartpatiënten Nederland, zet zich liever niet af tegen grote broer Nederlandse Hartstichting. Maar hij is de eerste om de verschillen aan te duiden: "Wij werken met ons hart. De Hartstichting is vooral een bedrijf."

Van Overveld is blij met zijn dertiende plek op de Trouw top-50 van best presterende goede doelen. "Zonder de Hartstichting zou de stand van de wetenschap op het gebied van hart- en vaatzieken niet op het niveau zijn waar het nu is. Bij de Hartstichting ligt het accent op de wetenschap. Wij zijn een organisatie voor patiëntenbelangen."

Zijn club, gevestigd in Roermond, bestaat dit jaar veertig jaar en heeft een roerige geschiedenis achter de rug. Hartpatiënt Henk Fievet richtte destijds Hartpatiënten Nederland op. In de jaren zeventig van de vorige eeuw konden hartpatiënten in Nederland geen openhartoperatie ondergaan. Wel in Houston, Texas.

Van Overveld: "Er is toen een enorme mediacampagne opgezet. Hartpatiënten gingen dood in Nederland. Er is een protestmars gehouden bij het academisch ziekenhuis in Utrecht. Fievet trok met doodskisten door de binnenstad. Dat was heel confronterend. Het was echt een harde actieclub. Als enige organisatie hebben wij in 1974 de Tweede Kamer bezet."

De eerste acties resulteerden in een luchtbrug tussen Amsterdam en Houston. Op kosten van zorgverzekeraars vloog sinds voorjaar 1976 elke twee weken een toestel met ernstig zieke hartpatiënten voor behandeling naar de VS.

In 1977 overleed Henk Fievet, zijn dood haalde destijds het nieuws. Jans vader Piet van Overveld was al betrokken bij de organisatie. "Hij was 38 jaar toen hij zelf een hartinfarct kreeg. Hij was artsenbezoeker bij het toenmalige farmaceutische bedrijf Gist Brocades, bezocht cardiologen om medicijnen voor hartpatiënten te verkopen. Zijn werkgever heeft hem op straat gezet. Hij is erg slecht behandeld. In die tijd waren hartpatiënten minderwaardige personen, geen werknemers op wie je kon bouwen. Ze werden gediscrimineerd. De gezondheidstoestand van mijn vader is verslechterd door de manier waarop hij bij het vuilnis is gezet."

Piet van Overveld nam het werk voor Hartpatiënten Nederland over na het overlijden van Fievet. Hij zorgde onder meer voor een nieuwe luchtbrug naar Londen. Die luchtbruggen redden de levens van enkele duizenden hartpatiënten. Van Overveld bleef tien jaar voorzitter en ook hij overleed in het harnas, in 1987 op 54-jarige leeftijd.

Zoon Jan nam kort daarna op aandrang van het bestuur de voorzittershamer over. "Ik dacht, dat doe ik wel voor een jaartje." Hij zit er nog.

In de hoogtijdagen had de vereniging 150.000 donateurs. Maar het bestand vergrijsde en veel nieuwe donateurs kwamen er niet bij. Nu zijn het er nog zo'n 30.000. "Vroeger zaten patiënten te springen om informatie. Ze keken reikhalzend uit naar ons maandblad Hartbrug, de enige betrouwbare informatiebron die ze hadden. Nu heb je internet. Mensen zoeken zelf hun informatie."

Om de onderlinge band te versterken, begon de vereniging met een online-lotgenotencontact.

Van Overveld is helder in zijn visie op de toekomst. "Wij zijn nog steeds de grootste belangenorganisatie voor hartpatiënten met een grote achterban, maar patiëntenbelangen behartigen kan alleen als de doelgroep je steunt. Valt die steun weg, houdt het op. De samenleving wordt individualistischer, maar dat is een golfbeweging. Ik voorzie dat mensen elkaar wel weer gaan opzoeken. Daarom is dat lotgenotencontact zo belangrijk."

Hij wil zijn organisatie niet financieren met 'vreemd' geld. De inkomsten, zo'n drie ton per jaar, worden opgebracht door de donateurs. "Geld van de overheid of het bedrijfsleven willen wij niet. We willen absoluut onafhankelijk blijven. Ik heb ze hier vaak gehad, de mensen van de farmaceutische industrie, die ons wel wilden steunen. Ik heb ze allemaal de deur gewezen, want er staat altijd wat tegenover."

Een probleem is de identiteitsverwarring met de Nederlandse Hartstichting. "Wij organiseren reizen voor hartpatiënten onder medische begeleiding. Veel mensen durven er niet meer op uit, omdat ze bang zijn dat er geen goede medische hulp is als er onderweg wat gebeurt. Die reizen voorzien in een grote behoefte. Tijdens zo'n reis is er in de bus altijd wel iemand die de organisatoren even wil bedanken. En dan hoor je: 'We bedanken de Hartstichting hartelijk voor deze prachtige reis'."

"Ik ben ermee opgehouden om dat te corrigeren, maar die naamsverwarring is wel hinderlijk. De Hartstichting is gewoon een bedrijf, die doet niks aan lotgenotencontact. Daar werkt niemand echt voor het goede doel. De Hartstichting geeft per jaar een paar miljoen aan patiëntenorganisatie Hart & Vaatgroep, maar wat doen die voor patiënten? Ik hoor er nooit wat van."

De plek in de middenmoot van de Trouw top-50 stemt hem tevreden. "Eerlijkheid duurt het langst, daar word je voor beloond. Veel grote, bekende organisaties hebben een wat verheven houding. Ze zitten mij te veel op het pluche. Ze steken enorm veel tijd en geld in vergaderen, zijn log en traag. Als kleine organisatie zijn wij veel slagvaardiger."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden