Hartman tuinmeubelen richt zich op afvalmarkt Hergebruik vantuinstoel komtniet op gang

ENSCHEDE - Hij begon in 1968, op 29-jarige leeftijd, in een schuurtje achter zijn huis met het maken van inklapbare tuinstoelen en ligbedden. De beginjaren waren moeilijk.

Frans Hartman moest met zijn 'Bemico'-stoelen opboksen tegen de produkten die de eveneens in Enschede gevestigde concurrent Unimeta op de markt bracht. Unimeta had hij twee jaar eerder zelf met een compagnon opgericht, maar al snel volgde een scheiding der geesten. Hartman stapte eruit en kan een kwart eeuw later constateren dat hij de concurrentieslag met zijn voormalige collega's in elk geval glansrijk heeft gewonnen.

Want anno 1993 was Hartman met een jaarromzet van 150 miljoen gulden en een marktaandeel van een kleine 40 procent leider op de Nederlandse tuinmeubelenmarkt. Toch is het niet alles goud dat er blinkt. In dat jubileumjaar heeft Hartman vanwege de recessie en marktverzadiging de omzet in tuinmeubelen met tien procent zien dalen. In het boekjaar 1991/1992 was er al sprake van een omzetdaling van elf procent. Daarom worden er 35 banen geschrapt, waarbij tien medewerkers gedwongen moeten verdwijnen.

“Wat voor vrijwel alle sectoren geldt, geldt ook voor de onze: het is momenteel knokken voor het behoud van marktaandeel”, zegt president-directeur Frans Hartman (54). Met een solvabiliteit van 50 procent en een netto winstmarge van 3 a 4 procent, kan de Hartman Groep vooralsnog tegen een stootje. “Maar op een nettowinst van 8,5 miljoen gulden die we in het boekjaar 1991/1992 haalden, hebben we moeten inleveren.”

'Self made'

Hartman is een typische 'self made' ondernemer. Hij doet als twaalfjarige zijn eerste arbeidservaring op in de textielindustrie. Als oudste in een gezin van negen kinderen heeft hij een bijdrage te leveren aan het krappe gezinsbudget. Hij werkt als leerling-wever en volgt een avondstudie. Met een MO-akte handelswetenschappen op zak werkt Hartman zich in de jaren zestig op tot financieel directeur bij Rinco, een inmiddels failliet bedrijf in campingsportartikelen.

In 1967 begint hij met Unimeta - inmiddels behorend tot de Wolters-Schaberg Groep - en twee jaar later met Bemico, welke naam later wordt gewijzigd in Hartman. De onstuimige groei begint in de vroege jaren tachtig, als Hartman het als eerste waagt om tuinmeubelen van kunststof te gaan maken. Een enorme gok - de investeringen in spuitgietmachines en matrijzen bedragen in de pioniersfase 20 miljoen gulden per jaar - maar de consument blijkt een kunststof zetel in de tuin te verkiezen boven stoelen van aluminiumbuis.

Kunststof heeft de eigenschap dat het jaren meegaat. Met dat feit wordt de 550 medewerkers tellende Hartman Groep de laatste twee jaar nadrukkelijk geconfronteerd. Hartman: “De markt, en met name de Nederlandse, begint tekenen van verzadiging te vertonen. Voeg daar nog eens bij dat het aantal aanbieders van kunststof tuinmeubelen flink is gegroeid en dat de consument door de recessie op de kleintjes is gaan letten en je belandt in een fase van stagnatie. Daarom proberen we momenteel buiten Europa voet aan de grond te krijgen.”

Via onderaannemers produceert Hartman inmiddels in Argentinie en Australie. Om in te spelen op de trend dat de consument volgens Hartman “tegenwoordig minder aan kwaliteit hecht dan vroeger”, worden in de vestiging in Ierland - waar 100 mensen werken - tuinmeubelen van het goedkopere merk Aquarius geproduceerd. Om minder afhankelijk te worden van de tuinmeubelen, is het bedrijf bovendien op zoek gegaan naar nieuwe produkten die met dezelfde spuitgietmachines kunnen worden gemaakt als de tuinmeubelen.

Twee jaar geleden is Kangeroo Moulding opgericht, dat als enige Nederlandse producent, kunststof containers maakt voor groente-, fruit- en tuinafval en boxen voor klein chemisch afval. De verplichting voor het gescheiden inzamelen van huisvuil, die gemeenten dit jaar is opgelegd, speelt het bedrijf daarbij in de kaart. “Rond de 50 Nederlandse gemeenten hebben inmiddels gekozen voor onze containers. Daarmee hebben we een procent of vijftien van de totale markt, die in Nederland uit circa een miljoen eenheden bestaat. De Europese markt voor gft-containers, en daar gokken we nadrukkelijk op, is echter vele malen groter. Kangeroo Moulding draagt inmiddels voor 12 procent bij aan het groepsresultaat, een verdubbeling ten opzichte van het boekjaar 91/92.”

Recycling

Belangrijk verkoopargument bij het aan de man brengen van de gft-containers is, dat Hartman garandeert dat de afgeschreven containers worden teruggenomen en gerecycled. De verwachting is dat gemeenten meer van deze recyclemogelijkheid gebruik gaan maken dan de kopers van tuinmeubelen. Hartman: “Wij bieden onze klanten al enkele jaren aan om kunststof tuinmeubelen waar men vanaf wil, bij onze dealers terug te bezorgen zodat wij ze kunnen recyclen, maar daar wordt bedroevend weinig gebruik van gemaakt. Er komen jaarlijks tussen de 10 000 en 15 000 eenheden bij ons retour. Een fractie van wat er hier uitgaat. De moeite van het terugbrengen is voor velen kennelijk net iets te veel.”

Beursgang

Hartman behoort tot de grootste particuliere werkgevers van Enschede. Hij heeft zich in het verleden onder het mom dat hij ook niet het eeuwige leven heeft ,verschillende keren laten ontvallen een beursgang te overwegen. Hij achtte het beursklimaat echter toen niet behaaglijk genoeg voor die stap. En uitgerekend nu de beurskoersen naar recordhoogten stijgen, is er voor het tweede achtereenvolgende jaar sprake van een daling van het resultaat bij Hartman. “Eerst maar zorgen dat de samenstelling van onze omzet door verdere diversificatie evenwichtiger wordt”, besluit Hartman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden