Härtefällekommission buigt zich over lot Duitse Mauro's

ANTOINE VERBIJ | BERLIJN

Amboka Kasukamaku is in hongerstaking. Hij zit vast in een uitzetcentrum te Berlijn. De 24-jarige kwam twintig jaar geleden met zijn familie van Congo naar Duitsland, op de vlucht voor honger, oorlog en politieke onderdrukking. De familie vroeg asiel aan. De meeste familieleden hebben inmiddels een verblijfsvergunning. Amboka niet.

Amboka wil dat de Commissie Bijzondere Gevallen zich over hem buigt. Elke deelstaat heeft zo'n commissie. Dat schrijft de federale wet voor die in 2005 werd aaangenomen. Zo'n commissie heet een 'Härtefällekommission'. Een 'Härtefall' doet zich voor wanneer de strikte toepassing van de voorschriften tot een onrechtvaardige beslissing heeft geleid.

Veel meer dan dat elke deelstaat zo'n commissie moet hebben, zegt de wet niet. Over de samenstelling van de commissie en over welke gevallen in aanmerking komen en welke niet, beslist de deelstaat. Het gevolg is dat het voor een asielzoeker nogal verschil maakt in welke deelstaat hij woont.

In de meeste deelstaten mag de commissie geen asielzoekers met een strafblad in behandeling nemen. In andere deelstaten ziet men lichte vergrijpen door de vingers. Amboka is voor de commissie een twijfelgeval omdat hij ooit, samen met een paar andere voetgangers, bij rood licht overstak. De politie pikte hem eruit, waartegen hij zich verontwaardigd verzette.

De omvang van de Härtefall-commissies varieert van 8 tot 23 leden. Meestal zijn zowel overheid als maatschappelijke organisaties vertegenwoordigd. In alle commissies, op één na, zijn ook de katholieke en de evangelische kerk vertegenwoordigd. De uitzondering is Hamburg, waar de commissie uitsluitend bestaat uit vertegenwoordigers van de fracties in het parlement.

De commissie neemt geen beslissingen. Zij doet een voorstel aan de minister van binnenlandse zaken. Die neemt dan het definitieve besluit. Volgens Pro Asyl, de koepel van Duitse vluchtelingenorganisaties, is dat een bron van willekeur. "In Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen hebben zich absurde situaties voorgedaan," zegt woorvoerder Bernd Mesovic.

Volgens Pro Asyl vervullen de commissies in het algemeen een nuttige functie. "Het is goed om individuele gevallen te beoordelen aan de hand van humanitaire overwegingen." De gevallen die de commissies uiteindelijk in behandeling nemen, eindigen in overgrote meerderheid met een voor de asielzoeker positief advies aan de minister.

Maar belangrijker dan het werk van die commissies is een hervorming van het vluchtelingen- en vreemdelingenrecht. "Daarover gaan de deelstaatministers van binnenlandse zaken deze week vergaderen." Voor Amboka komt dat waarschijnlijk allemaal te laat. Tegen een verslaggever van de Tageszeitung zei hij: "Ik heb gewoon geen geluk in mijn leven."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden