'Hartaanval voor de knie' vraagt veel geduld van sporter

Gescheurde voorste kruisband vaak einde carrière voor turnsters

Met een vertrokken gezicht lag ze op de mat. In tranen greep Chantysha Netteb naar haar rechterknie. Zesduizend toeschouwers in Sportpaleis in Antwerpen hielden hun adem in. Staat ze nog wel op? Even later werd de turnster, zestien jaar pas, op een brancard gelegd. In haar eerste finale op de wereldkampioenschappen turnen scheurde ze haar voorste kruisband af.

Liesbeth Lim zag meteen dat het mis was. De sportarts, die tot twee jaar geleden verbonden was aan de turnbond, bekeek de finale op sprong afgelopen weekeinde via een livestream. "Ze greep op zo'n typische manier naar haar knie dat ik meteen dacht: het zal toch niet", vertelt Lim. "De impact van deze blessure is heel groot."

Nog geen dag later kermde Theo Janssen het uit op het voetbalveld. De middenvelder van Vitesse kwam verkeerd neer. Ook een gescheurde voorste kruisband. Einde seizoen.

Een 'hartaanval voor de knie' wordt de kwetsuur door specialisten ook wel genoemd. Zonder kruisband is het moeilijk sporten, zegt Lim. Mensen die op een lager niveau sporten kunnen soms nog wel zonder. Mits het een sport is waarbij niet wordt gedraaid zoals turnen, voetballen of skiën.

"Sommige bewegingen kunnen door de bovenbeenspieren worden opgevangen, zoals bij hardlopen. Maar voor al die rotaties en landingen in het turnen waarbij je soms wel tien keer je lichaamsgewicht moet opvangen heb je hem echt nodig."

Lim zag in haar jaren bij de bond veel turnsters voorbij komen met een gescheurde kruisband. Vaak betekende het einde carrière. Sommige kwamen na lang revalideren nog wel terug, maar haalden nooit meer hun oude niveau. Een jaar zonder training op topniveau bleek een te groot gemis voor de jonge lijfjes. "Er kan van alles en nog wat veranderen in je lichaam. Je groeit verder, krijgt een andere lichaamsbouw. Daardoor moet je weer opnieuw leren turnen."

Geduld is belangrijk bij een afgescheurde kruisband. Het herstel na een operatie kan wel een jaar duren. "Dag in dag uit moet je een saai programma volgen, terwijl je het liefst wilt turnen." Bovendien weten turnsters daarna nog steeds niet waar ze aan toe zijn. "Je moet heel voorzichtig kijken welke last de knie kan dragen. En of de knie ook nieuwe elementen aan kan. Als turnster moet je je wel blijven ontwikkelen."

Orthopedisch chirurg Rien Heijboer van het Rotterdamse Erasmus MC hielp menig atleet aan een nieuwe kruisband. Vooral voetballers die hun knie op het veld verdraaiden doordat een voet in het gras bleef hangen kwamen langs voor een nieuw exemplaar. De kapotte pees aanhechten heeft geen zin, zegt Heijboer. "De gescheurde knieband ben je voorgoed kwijt. Er moet een nieuwe ingebracht worden. In Nederland doen we dat met hamstringpezen en een deel van de kniepees."

Sommige topsporters geven hun knie te weinig tijd om te herstellen en beginnen te snel met trainen na een operatie, ziet de kniespecialist. "Hoe eerder je terugkomt, des te groter is het risico dat de pees opnieuw scheurt. Gelukkig zie je dat niet heel vaak, maar ik zie het wel meer dan vroeger."

Ook Lim, die heeft meegewerkt aan een boek over blessures in de turnsport dat deze maand verschijnt, vindt dat er soms te weinig aandacht is voor het herstel. Het feit dat er op dit moment een hoop turnsters langs de kant staan met blessures zegt volgens haar genoeg. "Aan de ene kant kan het gewoon gebeuren, zo'n val. Maar het kan geen toeval zijn dat er vlak voor een belangrijke wedstrijd veel turnsters uitvallen. Beschermende maatregelen zoals extra matjes en gordels worden dan minder gebruikt. Het is de vraag of je daarmee te grote risico's neemt. Als iemand tijdens de training iets oploopt compenseer je dat vaak tijdens de wedstrijd, waar ergere blessures van kunnen komen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden