Harnoncourt geeft vleugels aan slot van concertseizoen

AMSTERDAM - Een dubbele afsluiting van het concertseizoen verzorgde het Koninklijk Concertgebouworkest. Zaterdagavond wijdde het in eigen zaal het laatste abonnementsconcert aan Schubert en zondagmiddag speelde het bij de Nederlandse Opera voor het laatst Mozarts 'Don Giovanni' in het Muziektheater. Nikolaus Harnoncourt dirigeerde beide. Al met al werkte hij ruim anderhalve maand intensief met het orkest, want er zat ook een Raiconcert met Johann Strauss tussen. De perfectie door beide partijen nagestreefd, bereikte zaterdag een glanzend hoogtepunt in de vierde symfonie van Schubert.

De betekenis 'Tragische', de ondertitel die Schubert zelf gaf, werd door Harnoncourt niet als 'droevig' maar als 'theatraal' uitgelegd. Een symfonie als een theaterstuk met conflicten en verzoeningen. Een symfonie met een andante vol zangerig geluk. Een symfonie met als derde deel een menuet - wat in 1816 eigenlijk heel ouderwets was waarin de tegendraadse accenten dat nette menuet opbliezen zoals honderd jaar later Ravel de wals in 'La valse' zou opblazen. Fantastisch zoals Harnoncourt hier de ritmiek tot het uiterste sleep. Wie kan dat zo fanatiek als hij? Het stoort me wel eens, maar hier paste het zo als beeld van ware tragiek.

En dan het slotdeel waar de motieven van groep naar groep springen, door Harnoncourt zo flitsend in gang gezet dat er een swingende werking van uit ging. Wat Schubert in zijn grote symfonie in C tot himmlische Lange uitbreidde, kreeg hier al in korter bestek ideaal vorm. Virtuoos, gevleugeld (men kan spreken van himmlische Hohe) klonk deze muziek in het schitterend samenspel tussen dirigent en orkest.

Na twee afzeggingen (Schreier en Dieskau) was het een wonder dat de derde vocale solist in de cyclus, Edita Gruberova, wel kwam. Ik kroop iedere zondag op mijn knieen naar de kerk als Gruberova er met haar sopraan - waarin een zweempje alt die stem heel bijzonder kleurt zo mooi een offertorium (prachtig omspeeld op klarinet door George Pieterson) of een Salve regina zong.

Radiouitzending op 1 juli.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden