Harlingen wil gewoon boten bouwen

Cao-conflict in metaalsector gaat in Friesland vooral over behoud van werk. Scheepswerven sluiten er steeds vaker.

HARLINGEN - "We hebben drie prachtige schepen gebouwd", vertelt een trotse werknemer van jachtenbouwer Icon uit Harlingen. "Maar daar is het helaas bij gebleven."

Icon, een bedrijf dat luxe jachten bouwt voor rijke mensen, heeft al een paar jaar geen opdracht meer gehad. Van de 125 mensen die anderhalf jaar geleden nog op de werf werkten, zijn er 35 over. Niet dat er voor hen veel te doen is: kleine klusjes die soms niet eens iets met scheepsbouw te maken hebben.

De kantine van het geplaagde bedrijf was gisteren het toneel van een vakbondsbijeenkomst voor een nieuwe cao. In het hele land voerden zo'n 2500 lassers, frezers, installateurs, schadeherstellers en elektrotechnici actie, zo ook in Harlingen. Vanuit de naburige scheepswerven van Damen en Shipdock kwamen ongeveer tachtig kleerkasten van mannen binnengelopen bij Icon. Op weg naar het zaaltje passeren ze een paar vakgenoten die de bijeenkomst links laten liggen. Polen en Roemenen, naar later blijkt.

De Friese scheepsbouwers hebben sinds de crisis aardig wat voor de kiezen gehad. Damen verruilt de scheepswerven in Harlingen en Bergum voor Azië, vertelt lasbaas Siebren Koop. "Er verdwijnen 33 banen, onder wie vijf leerlingen die nu bij dit bedrijf niet meer hun diploma kunnen halen."

Ook bij Shipdock uit Harlingen "pakken ze ons steeds meer af", zegt een beer van een man in oranje overall die anoniem wil blijven. "Niet dat ik bang ben. Maar we staan wel onder druk."

Hoewel de voorzitters van vakbonden FNV en CNV gisteren bij het actiehoofdkwartier in Zoetermeer benadrukten dat het conflict gaat om 2,5 procent meer loon, een vierdaagse werkweek en 'respect', willen de scheepsbouwers in Harlingen vooral werk.

"Er verdwijnen veel banen hier", geeft CNV-bestuurder Anton Meijerman toe. "En het werk dat er nog is, wordt in toenemende mate door Polen en Roemenen gedaan. Wij begrijpen heel goed dat de bedrijven het moeilijk hebben en dat zij goedkoper moeten produceren. Maar laat ons daar dan per bedrijf afspraken over maken.

"Bij Icon hebben we afgesproken dat vakantiegeld in zes delen mag worden uitbetaald. Zo moeilijk doen we niet. Maar de werkgevers zien niets in dat specifieke overleg per bedrijf. Die willen een algemene cao die alles regelt. Dat werkt volgens ons niet omdat de problemen te divers zijn."

Want niet alle scheepswerven draaien slecht. In Makkum en Stroobos zijn bijvoorbeeld werven die hele geavanceerde jachten bouwen waar veel vraag naar is, vertelt Meijerman. "Helaas kan het personeel dat hier ontslagen wordt daar niet zomaar aan de slag. Die bedrijven willen vooral hoogopgeleide technici." Dat Icon die slag niet heeft kunnen maken, komt waarschijnlijk doordat het bedrijf te jong is, te weinig reputatie heeft en, kort voor de crisis, in een slechte tijd is begonnen, zegt de voorzitter van de ondernemingsraad mismoedig. "Want we maken even mooie schepen."

CNV-bestuurder Meijerman spoort de opgekomen scheepsbouwers aan om, als er in september nog steeds geen cao is, te staken. "Het is twintig jaar geleden dat we dat voor het laatst deden in deze sector. Maar het is opnieuw hard nodig."

Lasser Siebren Koop (62), die aan het eind van dit jaar op straat staat bij Damen, kan zich die bijeenkomst op het Malieveld nog herinneren. "We waren met heel veel toen. Treinen vol reden naar Den Haag. Dat zal nu niet meer gebeuren. Er zijn nu veel minder vakbondsleden in deze sector. Die zijn allemaal vervangen zijn door buitenlanders."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden