Haringvlietsluizen beetje open

Staatssecretaris Atsma geeft zalm, zeeforel en steur toegang tot zoet water Rijn

De Haringvlietsluizen gaan toch op een kier. Staatssecretaris Atsma vindt dat internationale verdragen Nederland verplichten mee te werken aan het openstellen van de Rijn voor migrerende vissoorten. Het besluit is in strijd met het regeerakkoord waarin van die openstelling werd afgezien.

De Haringvlietsluizen vormen als het ware de voordeur van het internationale rivierenlandschap, dat tot in Duitsland, Zwitserland en Frankrijk loopt. In 1999 spraken deze Rijnoeverlanden samen af de kwaliteit van de rivier te verbeteren. Frankrijk stopte met de zoutlozingen uit de kalimijnen, en samen met Duitsland en Zwitserland werden om de visstand te verbeteren tientallen miljoenen euro's geïnvesteerd in voorzieningen als vistrappen. Nederland beloofde de verbinding tussen de zee en de rivier te herstellen, zodat vissen als zalm, zeeforel en steur weer rivieropwaarts zouden kunnen zwemmen. Deze soorten worden bedreigd.

Het nieuwe kabinet van VVD en CDA zette vorig jaar plotseling een streep door het zogenaamde Kierbesluit. Daarmee werd 20 miljoen euro bespaard, terwijl er al 15 miljoen euro in het project was geïnvesteerd. Atsma gaf opdracht tot onderzoek naar alternatieve vismigratie-routes via de Nieuwe Waterweg en het Hartelkanaal. Ook werd bekeken of de sluisdeuren niet kunnen 'klepperen', waardoor de vissen wel hun weg naar de rivier kunnen vinden, maar het achterland niet met brak water wordt belast. Beide opties bieden geen soelaas, concludeert Atsma.

Met de openstelling van de sluizen waardoor de zilte watertong van de zee de rivier kan intrekken, moeten nog wel compenserende maatregelen worden getroffen. De innamepunten van zoet water voor landbouw en industrie moeten oostwaarts worden verplaatst achter de denkbeeldige lijn tussen Middelharnis en de monding van het Spui. Daartoe moet drie hectare landbouwgrond worden aangekocht.

Atsma lijkt met zijn besluit eieren voor zijn geld te kiezen. Hij werd in november vorig jaar door Deltacommissaris Wim Kuijken gewaarschuwd dat eenzijdige opzegging van de samenwerking met de buurlanden 'juridische en economische consequenties' heeft. Ook stelde hij dat met een dicht Haringvliet de rivieren hun slib niet kwijt kunnen, waardoor kostbare baggeroperaties nodig worden. Van de andere kant zijn de kosten van de open sluizen niet enorm, en de compenserende maatregelen al bijna afgerond.

Volgens ingewijden speelt ook de discussie over de Hedwige-polder een rol. Daabij probeert Nederland onder de internationale verdragen uit te komen, terwijl nagenoeg dezelfde verdragen in de Kier-discussie een rol spelen. Het Kierbesluit zou een gebaar van goede wil zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden