Hardloper ontdekt een dennenbos van 13.000 jaar oud

Jos Bazelmans houdt van hardlopen. Gelukkig maar. Net als veel inwoners van Amersfoort rent hij graag over landgoed Den Treek-Henschoten. "Dan kijk ik altijd goed om me heen, ik ben al sinds mijn vijftiende geïnteresseerd in landschap en archeologie", zegt de hoogleraar archeologische monumentenzorg, verbonden aan de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.


En zo zag hij tijdens zijn rondje in juli vorig jaar hoe graafmachines, bezig met natuurherstel, stuitten op een opmerkelijke grondlaag. Een dikke laag veen met daarin houtresten. Er zat zelfs een complete boom in. "Met de grondeigenaar is toen afgesproken dat onder de pet te houden, om onderzoek mogelijk te maken." Zo zijn op een oppervlakte van een half voetbalveld de restanten van in totaal 160 bomen aangetroffen, van 13.000 jaar oud. De meeste bomen zijn tussen de 50 en 80 jaar oud geworden. Hun stammen zijn zo goed geconserveerd omdat ze, nadat ze zijn omgewaaid, in een veenlaag zijn ingebed en nadien met zand bedolven. Klimaatwetenschappers hebben nu dankzij Bazelmans' hardloophobby een nauwkeuriger beeld van de ingrijpende, snelle klimaatovergang die zich zo'n 13.000 jaar geleden voltrok. Van een relatief warm naar relatief koud klimaat, een overgang die de 'bomen van Leusden' niet overleefden. "De oorzaak was waarschijnlijk de abrupte toevloed van smeltwater van de Noord-Amerikaanse ijskap naar de Atlantische Oceaan", zegt Bazelmans. Hierdoor viel de Warme Golfstroom stil en werd het koud in Nederland. Bazelmans: "In Nederland is, in de jaren zestig, een soortgelijke vondst gedaan, bij Helvoirt. Maar die is nooit goed onderzocht, ook omdat de graafwerkzaamheden toen na enkele uren zijn hervat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden