'Harde aanpak wietkweek werkt niet'

Reguleren van cannabisproductie effectiever tegen georganiseerde misdaad, zegt Belgische criminoloog

De harde Nederlandse aanpak van cannabisproductie - elke dag worden er zestien plantages opgerold - raakt de georganiseerde criminaliteit nauwelijks. De overheid moet de kweek reguleren.

Dat zegt Tom Decorte, hoofddocent criminologie aan het Institute for Social Drug Research van de universiteit in Gent. Hij spreekt vandaag in Utrecht op een internationale conferentie over drugsbeleid, georganiseerd door het Trimbosinstituut.

De berichten 'politie ontmantelt hennepkwekerij' zijn niet van de lucht. Rond de 6000 plantages halen politie en justitie jaarlijks leeg. Wie denkt dat de producenten daarmee een flinke slag wordt toegebracht, zit mis. Die harde aanpak van de laatste jaren heeft nauwelijks effect op de producenten, signaleert Decorte.

"De aanwezige illegaal of bijstandsmoeder wordt een tijdje vastgezet, maar de echte verantwoordelijken niet. Het is het waterbedeffect: die plantages duiken ergens anders weer op. Je kunt er de zwaarste straffen op zetten, maar men zal het toch blijven doen. Zeker als het zo lucratief blijft als nu."

De Gentse criminoloog onderzoekt al jaren de aanpak van cannabis in verschillende landen.

"In Nederland zijn dan tenminste de coffeeshops gereguleerd, dus het lijkt wat hooghartig om vanuit België dat beleid te bekritiseren. Maar inmiddels staan beide landen in dezelfde spagaat: de kleine gebruiker wordt niet aangepakt, de producent wel. Dat wringt des te meer nu de traditionele import van cannabis uit landen als Marokko heeft plaatsgemaakt voor de teelt in eigen land."

De kleinere kweker, die nog wel oog had voor de gezondheid van gebruikers, is weggedrukt door de grote spelers, signaleert Decorte. Behalve groei aan georganiseerde criminaliteit levert dat ook een risico voor de volksgezondheid op. Door de geavanceerde productie is de concentratie van de werkzame stof, THC, in cannabis steeds hoger. Gebruik kan daardoor gevaarlijker zijn.

"Ook daarom lijkt het me onontkoombaar dat de overheid in een of andere vorm controle krijgt over de productie", zegt criminoloog Decorte. Plaatselijke initiatieven om hiermee te experimenteren - onlangs nog kondigde het Utrechtse gemeentebestuur aan een wietkwekerij te willen gedogen - zijn volgens hem een begin, maar ze zijn niet genoeg.

"De productie van medicinale cannabis, duidelijk geregeld en gecontroleerd, is een voorbeeld van hoe het moet. Zo haal je de wind uit de zeilen van de georganiseerde criminaliteit en bewaak je de volksgezondheid."

Volgens Tom Decorte is de behoefte aan cannabis een gegeven en leidt overheidsregulatie niet tot een grote stijging van het aantal gebruikers. "Die laten zich nu ook niet weerhouden. Het belangrijkste is om ervoor te zorgen dat het aantal problematische gebruikers niet toeneemt."

Ook België gedoogt
Hoewel in België ook stemmen opgingen om coffeeshops toe te laten, is dat nog niet gebeurd. Wel is ook daar sprake van een gedoogbeleid: meerderjarigen die cannabis gebruiken zonder dit openlijk op straat te doen en zonder overlast te veroorzaken, worden niet aangepakt.

Hetzelfde geldt voor de kwekers die maar één plant hebben. In Nederland is vijf het toegestane maximum.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden