Harde aanpak om arbeidsbeperkten aan een baan te helpen werkt juist averechts

Werkvoorzieningsbedrijf in Brunssum. Beeld Hollandse Hoogte / Annemiek Mommers

Geef overheidsinstellingen een boete en ze helpen nog minder arbeidsgehandicapten aan het werk, zegt werkgeversorganisatie VSO.

Overheidsorganisaties een boete opleggen als ze te weinig arbeidsgehandicapten aan het werk te helpen, gaat niet werken. Sterker, zo'n boete heeft een averechts effect. Dat zegt Judy Boere, coördinator banenafspraak bij werkgeversorganisatie VSO (Verbond Sectorwerkgevers Overheid). Boere reageert hiermee op het plan van staatssecretaris Jetta Klijnsma om de overheidssector harder aan te pakken nu uit recente cijfers blijkt dat ze te weinig banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.

Komt die harde aanpak er, dan krijgen onder meer gemeenten, ministeries, provincies, waterschappen, scholen en ziekenhuizen meer regels voor de kiezen. Boere: "Dat werkt verlammend. Ze hebben er eerst een tijd over gedaan om zich de huidige regels eigen te maken. Nu dat proces eindelijk op gang is, krijgen ze weer een nieuwe opdracht. Dat haalt de vaart eruit. En het risico bestaat dat organisaties die er nu goed voor staan straks achterover leunen en denken: we zijn er toch al. Geef organisaties een paar jaar om het voor elkaar te krijgen."

In 2013 spraken werkgevers, vakbonden en het kabinet met elkaar af om arbeidsgehandicapten die het niet lukte het minimumloon bij elkaar te verdienen toch aan een reguliere baan te helpen. Bedrijven sloegen vervolgens de handen ineen om die banen te creëren voor mensen met autisme, een beperkt leervermogen of zwaar lichamelijk letsel. 100.000 banen voor 2025 was de doelstelling. De overheid deed daar voor 2023 nog eens 25.000 bovenop. Maar juist die overheidssector nam vorig jaar te weinig arbeidsgehandicapten aan. Waar het bedrijfsleven bijna 19.000 banen creëerde, bleven overheidsinstellingen steken op zo'n 3.600. Daarmee creëerde de sector 3000 banen minder dan beoogd. Volgens Hans Spigt, voormalig banenaanjager voor de overheidssector, komt dat niet door de regelgeving die Boere aanhaalt. Onwil van werkgevers wil hij het niet direct noemen. "Bel een werkgever en hij zal zeggen dat er van onwil geen sprake is. Maar de vraag blijft: waarom heb je die arbeidsgehandicapten dan niet in dienst?"

Tijdelijk contract

Het grootste obstakel volgens Spigt: overheidsinstellingen vinden het lastig om mensen met een beperking een plek op hun werkvloer te geven. "Ze zijn er nooit mee bezig geweest, vragen zich af wat het voor hun bedrijfsvoering betekent, en of ze die extra inspanning van hun werknemers wel mogen vragen." Waar werkgevers ook voor vrezen is dat arbeidsgehandicapten op termijn minder productief worden of zelfs helemaal uitvallen. "Dus geven ze deze mensen een tijdelijk contract. Of ooit gecreëerde functies verdwijnen weer."

De sector doet er goed aan om op zoek te gaan naar functies waarbij het mes aan twee kanten snijdt, zegt Spigt. " Ze moeten ervoor zorgen dat arbeidsgehandicapten een meerwaarde worden voor hun organisatie. Sommige lukt dat prima. Maar vele moeten nog van ver komen." Vooral het onderwijs - dat een derde van de banen in de sector moet creëren - loopt achter, zag Spigt in zijn twee jaar als banenaanjager. Helpt een mogelijke boete ze vooruit? "Het is een goede stok achter de deur. De dreiging van een boete zorgde er de afgelopen jaren voor dat er überhaupt banen zijn gecreëerd. Met simpelweg de belofte dat die banen er komen, komt de overheid niet meer weg."

Lees ook: Werkgevers willen arbeidsbeperkten zonder beperkingen

Lees ook: Een baan voor iedereen met een beperking

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden