Hard tegen discriminatie, te mild voor de banken

Met tranen in de ogen richtte hij zich bij zijn afscheid tot president Obama. Zes jaar lang waren zij een soepel samenwerkend team, allebei opgeleid aan een topuniversiteit, allebei de eerste zwarte man op hun post. Allebei pogend de achtergestelde positie van zwarten in de VS te verbeteren, waarbij Holder meer manoeuvreerruimte had dan Obama en die ook nam.

Toen vorig jaar de zoveelste zwarte man door een witte agent werd doodgeschoten, vertelde Holder hoe pijnlijk het was geweest toen hij zelf meermalen aan 'racial profiling' was onderworpen. Dat wil zeggen: niets fout doen, maar toch worden aangehouden omdat je zwart bent, bijvoorbeeld toen hij hardliep in een chique buurt in Washington.

Wat voor erfenis laat Holder achter? Hij weigerde in 2011 nog langer de Huwelijkswet te verdedigen, die alleen een heterohuwelijk toestond, omdat die ongrondwettelijk was. Dat was de opening die nodig was voor rechters in veel staten om het homohuwelijk toe te staan.

Holder is trots dat hij met Obama gevochten heeft voor 'volledig stemrecht'. Dat slaat op het feit dat veel regels en wetten kiezen door zwarten bemoeilijken. Zo maakten 'Republikeinse' staten als Texas en North Carolina juist extra regels om armen en zwarten, dus veelal Democratische stemmers, te ontmoedigen. Daar stak hij een stokje voor.

Holder zei vorig jaar dat 'te veel Amerikanen te lang in te veel cellen zitten, vanwege niet echt goede redenen'. Cijfers voor misdaad en gevangenschap zijn allebei gedaald, voor het eerst in veertig jaar. "Dat het juridisch systeem zwarten onevenredig hard treft is schandelijk." Hij schafte het verschil tussen crack en cocaïne af in het strafrecht, alweer een regel die zwarten harder trof. Holder droeg ook diverse politieafdelingen op buitensporig gebruik van geweld te onderzoeken.

Plussen dus voor opheffen van discriminatie. Maar minpunten zijn er ook. Het is Holders verantwoordelijkheid dat geen enkele bankmanager is vervolgd, ook al was gerommel met ondermaatse hypotheken de bron van de wereldwijde crisis.

Om lekken van overheidsinformatie te voorkomen liet hij veel regels onder de Spionagewet vallen. Daarop legde het OM op Chinese wijze beslag op communicatie van journalisten. Pogingen om marteling in de oorlog tegen terreur juridisch aan te kaarten, torpedeerde hij eveneens. Wel ontwierp hij een juridisch kader voor drone-aanvallen op verdachten in het buitenland.

Volgens medewerkers zou hij na zijn terugtreden later dit jaar willen werken aan het verbeteren van de verhouding tussen minderheden en het politie-apparaat. Holder beseft ook zelf waar zijn sterke punt ligt. "En er blijft nog genoeg te doen."

undefined

in het nieuws omdat ...

hij het een goed moment vindt om op te stappen als minister van justitie van de VS. In 2012 vond hij al dat het mooi was geweest.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden