Hard gaan en hangen in de bochten

Veel Sotsji kijken kan inspirerend zijn: hoe doe je dat, die perfecte bocht schaatsen? Het schaatsseizoen loopt bijna ten einde, maar voor een opfrisles pootje-over is het

Het is maar goed dat schaatstrainer Dirk van Aken - in het dagelijks leven student diergeneeskunde - zo jong is, en geen idee heeft van de wollige mindset van een veertiger, die bij elke nieuwe instructie denkt: eh, wacht héél even, mag ik dat ene, waar je net mee begon, eerst drie rondjes uitproberen en dat je dan daarná pas met de volgende tip komt?

Niks daarvan. Halverwege de les zegt Dirk bijvoorbeeld alsof het heel vanzelfsprekend is: "Dus: meer door je knieën, dat maakt je afzetmoment langer, verder achterover op je hakken, dan kom je sowieso minder omhoog, je rechtervoet meer naar binnen draaien, maar niet te ver naar binnen zetten, je schouders recht houden ten opzichte van je heup en niet naar je voeten kijken, oké? Zie ik jullie zo weer!" We knikken braaf en gaan he-le-maal niet naar onze voeten kijkend de volgende bocht in.

Niet denken, doen. Maar hoe doe je dat?

Het is maandagavond en vriendin L. en ik hebben een privéles geboekt bij Duosport op de Utrechtse schaatsbaan. We willen onze pootje-over techniek verbeteren. Ik beheers 'm nog een beetje, maar niet goed, vriendin L. durft 'm al jaren niet meer. Honderd jaar geleden volgde ik er een seizoen lang een speciale cursus voor, maar toen kwamen er zachte winters en baby's, en vervolgens was het heel lang zoeken naar noren die mijn voeten niet na twee minuten hels deden verkrampen.

Heel veel flauwe uitvluchten dus.

Nu die schaatsen zijn gevonden en het sinds een paar jaar weer regelmatig flink vriest, is de techniek weggesleten en denk ik na elk moeizaam overstapmoment: ik moet weer eens op les. En dus schudden we wat nerveus lachend de hand van Dirk en hopen we maar dat hij ons niet meteen ontmaskert als hopeloze gevallen. We draaien eerst een paar proefrondjes.

De grap met pootje-over is dat je 'm alleen fatsoenlijk kunt doen als je behoorlijk hard de bocht ingaat. Die snelheid heb je nodig om naar binnen te kunnen hangen. Je kunt hier op internet prachtige formules (snelheid + afzetkracht + tijd) voor vinden, naast interessante uitweidingen over centripetale (middelpuntzoekende) krachten. De bottom line: hoe harder je schaatst, hoe beter je kunt hangen. In ons geval betekent dat toch ook: hoe enger.

Het recept is eigenlijk: snelheid + techniek + lef. Als je jong bent, heb je nog genoeg 'natuurlijk' lef om gewoon te gáán en de techniek al doende onder de knie te krijgen. En vallen is niet erg. Als je ouder bent wil je eerst de techniek beheersen om weer een beetje lef te kunnen ontwikkelen. Maar daar heeft de praktisch ingestelde Dirk het gelukkig allemaal niet over, die is van het doen. We beginnen gewoon weer een beetje opnieuw.

De eerste oefening: diep door de knieën en met de handen plat - als in biddend - tegen elkaar voor je lichaam door de bocht glijden, schaatsen naast elkaar, maar wel proberend alvast naar binnen te hangen. Zonder snelheid is dat bijna niet te doen. Dan maken we met het rechterbeen halve cirkels in de bochten, met de schaats nog op het ijs, de linker blijft gewoon staan.

Vervolgens mogen we aan elkaar 'hangen': een van ons schaatst aan de buitenkant, en houdt de ander met een geklauwde hand vast. Zo kan degene aan de binnenkant het pootje alvast doen, maar in een laag tempo en zonder te vallen. Fascinerend is dat je alleen dán voelt wat een enorme kracht er aan je trekt als je zo 'hangt'. Vervolgens mogen we 'los', en Dirk schaatst om en om met ons mee. Het tempo gaat omhoog. En kijk nu toch: tegen het einde van de les maakt vriendin L. haar eerste overstappen!

Zelf worstel ik met oude gewoontes en nieuwe aanwijzingen: ik kom nog te veel omhoog, houd mijn schouders te schuin, sta niet genoeg op mijn hakken. Ik zet mijn rechtervoet te veel naar binnen en ga daardoor helemaal te snel naar binnen. Waarom wil dat rechterbeen nog steeds niet gestrekt doch soepel over het andere? En zet ik met mijn linkerbeen wel ver genoeg onder het andere weg?

Binnen no time is ons uurtje op. Veel te kort, vindt ook trainer Dirk. Je zou je bocht een keer moeten filmen, dan zie je precies wat je doet, zegt hij. En wat je niet goed doet. En: "Verder is het gewoon een kwestie van eindeloos veel doen, hè!"

Ja natuurlijk, dat is het, maar dat is niet wat ik wil horen. Ergens had ik gehoopt na één les die bocht te kunnen maken als een ware schaatsgodin: moeiteloos en soepel.

Maar er moet kennelijk eerst gewerkt worden.

Cursus
Op de site van Duosport.nl kun je zien bij welke ijsbanen welke cursussen worden gegeven. Er is dus ook de mogelijkheid om individueel of met een groepje privéles te nemen.

Oud-schaatster en schaatstrainer Aitske Ruben heeft een mooie site over water- en ijssport. Daarop zet ze uitgebreid - en met mooie graphics - uiteen hoe het zit met het krachtenspel in de bochten en hoe je ze aan moet vliegen. Zie www.mywatersite.nl/myicesite

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden