Hard conflict dreigt in autoindustrie: Duitse vakbond eist 28-urige werkweek

Demonstratie van medewerkers van Mercedes-Benz. Beeld Getty Images
Demonstratie van medewerkers van Mercedes-Benz.Beeld Getty Images


Een werkweek van 28 uur: dat is uniek in Duitsland, en ook in Nederland komt het niet voor. Vakbond IG Metall eist dat arbeiders in de metaal-, elektro- en auto-industrie er recht op krijgen, voor een periode van maximaal twee jaar. De grootste vakbond van Duitsland is bereid daarvoor massaal te staken.

Bij cao-onderhandelingen voor de sector staan vakbond en werkgevers lijnrecht tegenover elkaar. IG Metall (2,3 miljoen leden) voert de druk nu op met 'waarschuwingsstakingen'. Nadat vorige week al enkele duizenden werknemers in de Porsche-fabriek eventjes het werk neerlegden, volgden maandag en dinsdag tienduizenden arbeiders in zo'n 300 andere bedrijven, verspreid over meerdere deelstaten. Ook de komende dagen en weken staan dergelijke kortlopende stakingen op de rol. Leveren die niets op, dan wordt vanaf 1 februari zwaar geschut ingezet: sectorbrede, langdurige stakingen. Miljoenen leggen dan het werk neer.

Dat er een conflict aan zat te komen, was te voorzien. Het eisenpakket van de vakbond is explosief. Niet eerder is in Duitsland een zo korte werkweek geëist, ook al gaat het om een begrensde periode. De normale werkweek ligt in de branche op 35 uur (in de voormalige oostelijke deelstaten is dit 37 uur) - en die kwam er destijds, in 1984, enkel na lange, harde acties van IG Metall. Sindsdien zijn massale stakingen in de branche uitgebleven.

Mensen willen privé en werk beter combineren, beargumenteert IG Metall de eis voor een 28-urige werkweek. Ze willen vaker thuis zijn om bijvoorbeeld te mantelzorgen of kinderen op te voeden. Daaraan gekoppeld stelt IG Metall nog een eis: wie inderdaad kinderen of ouders verzorgt, en daarom minder wil werken, moet van de werkgever een extra financiële compensatie krijgen van 200 euro per maand. Voor mensen die ploegendiensten draaien met grote gezondheidsrisico's, en die daarom minder willen werken, moet een maandelijkse compensatie komen, van 750 euro.

Loonsverhoging

Tot slot eist IG Metall een loonsverhoging van 6 procent. Na een jarenlange politiek van loonmatiging in Duitsland moeten arbeiders nu eindelijk meeprofiteren van het gunstige economische tij, vindt IG Metall.

De metaal- en elektrosector is het economische vliegwiel van het land, met meer dan 24.000 bedrijven en bijna 4 miljoen werknemers. Er zitten industriegiganten bij als Siemens, Bosch en Thyssen Krupp, plus de grote autofabrikanten, zoals Volkswagen, BMW en Daimler. Dat de Duitse economie heeft veel te danken aan de export van elektrische apparaten, zware machines en auto's. Als het met de metaal- en elektrobedrijven zo goed gaat, is het alleen maar eerlijk dat ook de werknemers erop vooruitgaan, stelt de vakbond.

Wat hun positie versterkt, is dat deze branches met een nijpend tekort aan geschoolde arbeiders kampen. Voor elke goed presterende werknemer geen tien anderen. Bedrijven zullen hun eisen niet zomaar kunnen negeren, meent de vakbond.

Toch verzetten die zich fel. Tot meer dan twee procent loonsverhoging zijn ze niet bereid. Een 28-urige werkweek wijzen ze resoluut af. Dat is het laatste wat ze willen, juist ook vanwege dat tekort aan goed personeel. Een extra geldelijke compensatie is voor hen al helemaal uitgesloten. Die zou een te grote financiële belasting zijn en bovendien unfair tegenover mensen die al eerder korter zijn gaan werken, stellen ze. Ook zou het voor scheven ogen zorgen bij mensen die 35 uur blijven werken.

Ze waarschuwen dat de hoge cao-eisen ertoe kunnen leiden dat veel bedrijven zich niet meer binden aan de sector-cao (dat is in Duitsland niet verplicht), wat nadelig zou uitpakken voor de arbeiders. Ook voeren ze het schrikbeeld op van een exodus van Duitse productie naar lagelonenlanden. De werkgevers willen niet buigen, net zo min als de vakbond. Het wordt een harde strijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden