Harbers geeft geen duimbreed toe: nieuw kinderpardon komt er niet

Beeld ANP

Staatssecretaris Mark Harbers van asielzaken wil geen ruimer kinderpardon. Hij geeft daarmee niet toe aan de wens van inmiddels 200.000 Nederlanders die de petitie #Eigeland van presentator Tim Hofman tekenden voor een ‘kinderpardon dat wél werkt’.

‘Het einde is zoek’ als er weer een nieuw pardon komt, zegt Harbers vandaag in een interview met de Volkskrant. Volgens hem zal er dan altijd een nieuwe groep komen die niet aan de criteria voldoet. Ook wil hij het belang van het kind niet groter maken in de asielprocedure. “Als je dat wel doet, is dat een enorme prikkel voor ouders om de kinderen als een pion in te zetten voor een verblijfsvergunning. Dat is niet de boodschap die we in dit land willen afgeven.” Als asielafspraken niet nagekomen worden, erodeert het draagvlak onder het vluchtelingenbeleid, waarschuwt hij. Daarmee wijst hij nadrukkelijk met de beschuldigende vinger naar uitgeprocedeerde ouders, die zich volgens hem weigeren neer te leggen bij het feit dat een asielstatus er niet inzit.

Harbers’ woorden sluiten hiermee naadloos aan bij de opstelling van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. In de documentaire ‘Terug naar je eige land’ confronteerde Tim Hofman hem met de 8-jarige Nemr, wiens ouders uit Irak komen. Nemr zelf is hier geboren. Dijkhoff kreeg na afloop van de uitzending afgelopen donderdag het verwijt harteloos te zijn geweest. Hij vertelde het jongetje dat zijn ‘papa en mama’ over een toekomst in Irak moesten nadenken.

De petitie van Hofman voor een ruimer pardon kreeg in nog geen dag de benodigde 40.000 handtekeningen voor een burgerinitiatief. De teller komt nu al over de 200.000. Met een burgerinitiatief wordt de Tweede Kamer opgeroepen een onderwerp op de agenda te zetten. De Tweede Kamer mag dit weigeren als zo’n onderwerp al eerder behandeld is. Het kinderpardon is natuurlijk al meermalen besproken, maar de vraag is of de Tweede Kamer de maatschappelijke druk voor een nieuw debat kan weerstaan.

Ook de politieke druk op de staatssecretaris neemt toe. ChristenUnie-leden pleiten deze week voor een uitzetstop voor kinderen en hun familieleden, zolang niet duidelijk is waarom procedures zolang duren. Oppositiepartij SP dient vandaag een motie voor zo’n moratorium in. SP-Kamerlid Jasper van Dijk wil dat Harbers eerst het onderzoek afrondt, dat hij in gang zette nadat hij in september op het nippertje de Armeense Lili en Howick een verblijfsvergunning gaf. Naar schatting zijn er zo’n 400 ‘Lili en Howicks’ in Nederland, kinderen uit gezinnen die uitgeprocedeerd zijn maar al langer dan vijf jaar hier verblijven.

Het externe onderzoek van het ministerie naar de lengte van de asielprocedure en het uitzetbeleid is pas over een aantal maanden afgerond. Harbers voelt daarom niets voor een uitzetstop tot die tijd, liet hij alvast weten.

Heikel

De ChristenUnie zit, net als D66, enorm in haar maag met de kinderpardonregeling. In het regeerakkoord spraken de vier partijen af dat er niets verandert aan de regeling, maar die pakt in de praktijk zo streng uit dat er bijna geen kinderen in aanmerking komen. Heikel punt is het zogenoemde ‘meewerkcriterium’ waar de meeste aanvragers pas aan voldoen als ze zich laten uitzetten.

Zo’n 140 prominente ChristenUnie-leden willen de voorlopige uitzetstop in stemming brengen op het aanstaande partijcongres, op 24 november. Ondertekenaars zijn onder meer oud-Kamerlid en huidig wethouder in Zwolle Ed Anker, het Amsterdamse raadslid Don Ceder en meer dan 25 andere fractievoorzitters uit gemeenten. Ook ChristenUnie-lid Hayarpi Tamrazyan tekende, die met haar familie al meer dan een week kerkasiel krijgt in Den Haag. Het partijbestuur zal volgende week eerst een advies uitbrengen over de motie.

Ed Anker

“140 leden is een waanzinnige hoeveelheid leden voor deze motie”, aldus initiatiefnemer en ChristenUnie-lid Antonie Fountain, zeker voor een partij die “niet zo snel kabaal trapt”. Volgens Fountain zorgt de overheid er zelf ook vaak voor dat asielprocedures langer of te lang duren. “We moeten eerst weten: wat is de rol van de staat zelf? Wiens schuld het ook is dat procedures te lang duren, in ieder geval niet de schuld van kinderen”, aldus Fountain.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk dient – naast de uitzetstop - vandaag nog twee moties in, een voor de verruiming van het kinderpardon en een waarin de SP pleit voor meer capaciteit bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Deze laatste motie maakt wellicht ook een kans bij de coalitiepartijen, als er volgende week over gestemd wordt. De staatssecretaris zet in op een ‘flexibel’ asielsysteem, maar dat kon nieuwe wachtlijsten bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst nog niet voorkomen.

Een op de vijf gemeenten in Nederland heeft zich inmiddels uitgeroepen tot kinderpardongemeente, een ander initiatief voor een ruimer pardon van burgerplatform De Goede Zaak. Ook hier is de kloof zichtbaar tussen het landelijk beleid en de gemeenten die het moeten uitvoeren en de asielgezinnen en hun omgeving goed kennen. Onlangs bleek dat veel lokale afdelingen van het CDA een breder kinderpardon steunen, en zelfs enkele lokale VVD-fracties riepen het kabinet op tot een ruimhartiger regeling.

Lees ook:

Het ‘Ja, dus?’ van Dijkhoff tekent het grote ongemak over het kinderpardon

Een fragment uit deze BNN-Vara documentaire ‘Terug naar je eige land’, die 8 november ook wordt uitgezonden op NPO 3, ging viraal. Op de vraag van Hofman aan de jongen – Wat denk jij dat er gaat gebeuren als je naar Irak gaat – antwoordt Nemr: Dood. Waarop Dijkhoff met een verbouwereerde Ja, dus? naar Hofman kijkt. Het is tekenend voor het grote ongemak over het kinderpardon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden