Harare raakt gewend aan permanente onzekerheid

Ook vandaag zijn er nog volop tanks in de straten van de Zimbabwaanse hoofdstad. Beeld REUTERS

Inwoners van de Zimbabwaanse hoofdstad Harare  zien al dagen tanks in de straten en hebben geen idee hoe de huidige coup gaat aflopen. Jonge critici van Mugabe praten over de spanning.

Voor Zimbabwaan Promise Mkwananzi is de eerstvolgende stap even simpel als duidelijk. "President Robert Mugabe moet nu echt vertrekken", zegt de leider van protestbeweging Tajamuka. "Volgens de laatste berichten weigert hij nog altijd te gaan. Maar het is noodzakelijk dat hij nu onmiddellijk plaatsmaakt voor een overgangsregering van nationale eenheid waarin iedereen is vertegenwoordigd: de regering, oppositiepartijen, maatschappelijke organisaties, kerken, het bedrijfsleven."

Zijn landgenoot Dirk Frey is minder stellig. "Ik weet niet wat ik moet denken van de huidige ontwikkelingen", zegt het lid van protestbeweging Occupy Africa Unity Square. "We weten gewoon niet waartoe dit gaat leiden." Wel benadrukt hij dat het leven in de Zimbabwaanse hoofdstad Harare zijn normale gang gaat. "We leefden altijd al in onzekerheid, dus feitelijk is dit niets nieuws", lacht hij.

Een lachende Mugabe sprak gisteren in Harare met legerleider Chiwenga. Over de uitkomst van dat gesprek is niets bekend gemaakt. Oppositieleider Morgan Tsvangirai riep Mugabe op om af te treden, 'in het belang van het volk'. Daarna zou er een overgangsregering moeten komen die verkiezingen voorbereidt.

Het leger gedraagt zich op dit moment uitzonderlijk netjes, zegt Dirk Frey. "Ze vallen niemand lastig. Alleen zijn er wat wegversperringen in het centrum, waar het leger je wegstuurt bij de regeringsgebouwen. Maar de soldaten zijn eigenlijk veel vriendelijker dan de politieagenten die je er normaal tegenkomt - die zijn nu nergens te bekennen. Het leger doet erg zijn best om vreedzaam over te komen."

Al kan dat ook slechts voor de bühne zijn natuurlijk, nuanceert hij. "Het leger wil dolgraag overkomen als de good guy, maar dat betekent niet dat het dat ook echt is. We weten het gewoon niet. De geruchten vliegen je de hele dag om de oren, vooral op sociale media. Er komen allerlei verhalen en theorieën voorbij. Sommige blijken waar, andere niet. Maar nee, op straat praten mensen er nauwelijks over, alleen online. Zimbabwanen zijn door het verleden erg voorzichtig met wat zij op straat zoal met vreemden delen. Zeker nu zij het gevoel hebben dat het leger overal meeluistert."

Stap achteruit

Volgens hem zou de ideale situatie zijn dat de verkiezingen van volgend jaar gewoon doorgaan. Het leger dient zich daar niet inhoudelijk mee te bemoeien, maar wel situatie in het land te controleren en de vrede te waarborgen. "Maar ja, dat is wellicht wishful thinking. Als Emmerson Mnangagwa het presidentschap overneemt, zoals sommige geruchten luiden, hoeft wat nu gebeurt helemaal geen vooruitgang te beteken, dan verandert er misschien wel niets of doen we zelfs nog een stap achteruit."

Mnangagwa was in het verleden een van de architecten achter het geweld van Mugabe tegen de bevolking. Hij is berucht. Toch kan Mkwananzi leven met hem als interim-president. "Als dat de enige weg is. Het gaat er uiteindelijk toch vooral om dat we hem kunnen vastpinnen op het doorvoeren de veranderingen die nodig zijn." Mkwananzi stelt een overgangsperiode van drie jaar voor. "Pas daarna, als alle voorwaarden goed zijn, kunnen er echt eerlijke en vrije verkiezingen komen. Nu kan dat nog niet."

Lees ook:

Riskante gok breekt Robert Mugabe ineens lelijk op

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden