Hans Goslinga

Beste Hans, Nu je (gedeeltelijk) bij de krant weggaat, is het tijd om de balans op te maken van je tientallen jaren omspannende loopbaan. Daarbij laat ik maar even buiten beschouwing wat alle collega’s en lezers zelf hebben kunnen zien. Hoe Hans Goslinga zich van parlementair verslaggever binnenlandse zaken, justitie, bovenwindse en benedenwindse Antillen heeft ontwikkeld tot alom gerespecteerd politiek commentator heeft iedereen in de kolommen van Trouw kunnen volgen.

Dat Hans zich al veel eerder met het delicate terrein van staatkunde en politiek bezighield is echter minder bekend. En geen beter moment om dat te onthullen dan nu, lijkt me. Zo mag nu langzamerhand wel het embargo worden opgeheven dat al jaren rust op het nieuws dat jij als jong dienstplichtig sergeant in de West zo’n 40 jaar geleden de onafhankelijkheid hebt voorbereid die Suriname in 1975 zou krijgen. Vanaf de perstribune in de Tweede Kamer keek je vergenoegd toe hoe het parlement instemde met het Akkoord van Lange Tabbetje, onwetend van het feit dat de geestelijk vader daarvan één niveau hoger verslag zat te doen van het debat, waarin de sociaal-democraten Joop den Uyl, Max van der Stoel en Jan Pronk natuurlijk weer alle eer naar zich toe trokken.

Ook is tot vandaag stilgehouden dat Hans als adolescent in 1968 de protesten aanvoerde tegen de Russische tanks die de Praagse lente van Dubcek de nek om kwamen draaien. Na het vertrek van Dubcek bleef hij achter de schermen actief. Hij onderhield later contacten met de beweging Charta ’77 wier voorman Václav Havel uiteindelijk de eerste president zou worden van het democratische Tsjechoslowakije. Maar weer schreef Max van der Stoel het bij op zijn palmares, zorgvuldig zwijgend over de crucial rol van Goslinga die te bescheiden was om daar op te wijzen.

Zijn derde grote wapenfeit heeft minder met staatkunde te maken, maar alles met Hollands Glorie. Dat het vlaggenschip van de Holland Amerika Lijn nu in Rotterdam is teruggekeerd, berust niet op toeval. Als jong steward bij de HAL gaf Hans al blijk van een vooruitziende blik. Op zijn instigatie werd in alle verdere contracten ten aanzien van de toekomst van het schip de bepaling opgenomen dat het een permanente ligplaats in Rotterdam zou moeten krijgen als het uit de vaart zou worden genomen. Dat dat niet op een koopje zou gaan had Hans wel in de gaten. Maar de politieke opwinding die daarover zou ontstaan gunde hij de sociaal-democraten graag.

Hartelijke groet,

Veel hebben we niet met elkaar te maken gehad. Van de schaarse keren dat het wel gebeurde, komen twee zaken boven drijven. We delen de hang naar Bloem en zijn bijna misantropische knorrigheid. Wat ons even verdeelde was de opheffing van de zaterdagse parlementspagina. Indertijd hield ik daar een pleidooi voor op een redactievergadering. Dat is inmiddels lang geleden, maar de zeer boze boodschap die ik van je kreeg staat nog steeds in mijn scherm. ’Je zou het nooit vergeten’, schreef je. Ik ook niet, zoals je ziet. Gelukkig blijf jij je wijze, van historie doordrenkte zaterdagse column schrijven, wel of geen 4. Het ga je goed.

We kunnen natuurlijk verheven verhalen schrijven over Hans Goslinga als één van de voornaamste cultuurdragers van Trouw, als de reporter met het haarfijne pennetje die aan rimpelingen in de Hofvijver kon ontwaren dat er kabinet op het punt stond te vallen, als de commentator die soms subtiel soms met de karwats politici over de knie legde, als de journalist waarmee politici graag werden gezien vanwege de banden die hij altijd maar weer wist te leggen tussen het verleden en het heden.

Dit alles is slechts vriendelijke spielerei, een leuk tijdverdrijf in het licht van onze ware en gezamenlijke liefde: het edele dartspel, waarvan het bord op de redactie niet geheel toevallig hangt tussen een groepsfoto van het Nederlands Elftal links en een propagandaportret van Saddam Hoessein rechts. Het eerste vertegenwoordigt min of meer de veelkleurigheid en pluriformiteit van de Nederlandse samenleving, de tweede de waanzin waarin een land terecht kan komen als er geen tegenmacht meer is voor het leiderschap in een land. Pluriformiteit en tegenmacht zijn wellicht de kernbegrippen in het werk van Hans. Daarmee won hij overigens zelden een potje darten.

Hans was een begenadigde darter die met alle ups en downs soms de sterren van de hemel gooide en soms nog slechter speelde als één van onze evolutionaire voorgangers. Vanuit die spanning ontstond het begrip goslingaatje. Een goslingaatje was een pijl in de achttien punten. Als Hans in slechte doen was, dan ging hij vertrouwen herwinnen door het vak van de achttien punten op te zoeken. Als geen ander wist Hans moeiteloos het vakje tussen één punt en vier punten te vinden. Voor ons was spiegelbeeldig de achttien het mene tekel van de vorm van Hans. Gingen de pijlen van Hans richting de achttien dan lag de overwinning voor zijn tegenstander binnen handbereik. Als Hans won, dan kreeg het kabinet nog een beetje krediet, verloor Hans dan kwamen verkiezingen dichterbij. Dat er nu verkiezingen aankomen, zegt in retrospectief wel iets over de vorm van Hans tijdens het dartspel. Waar Hans tijdens het dartspel vaak moeite had het spel af te maken, wist hij in zijn commentaren altijd moeiteloos de dubbel te vinden. Vaak in één keer.

De collega die van A tot Z de politiek en het voetbal kon fileren. Maar ook de collega die ooit verbaasde Duitsers (’was ist das kahl in Rotterdam’) van repliek diende met: En ik moet júllie uitleggen hoe dat komt!

Hans, Toen Ayaan Hirsi Ali op Hans Goslinga afstapte en zei: met jou wil ik wel in debat, corrigeerde iemand: Ayaan, het is ’het bad’. Ik weet niet meer wie het verzon, maar wel wie het hardst lachte. Hans, het waren interessante en vooral leuke jaren op het Spui. Je combineert historische kennis met een groot gevoel voor humor. Ik heb beide zeer kunnen waarderen. Bedankt

Als Hans iemand ontmoet, let hij er niet op of diegene man of vrouw is, jong of oud, dik of dun, homo of hetero, verlegen of juist op de voorgrond. Hij vraagt ook niet waar je vandaan komt, dat doet er alleen toe als het Alkmaar betreft; de stad waar hij is getogen en die momenteel de landskampioen voetbal in huis heeft.

Hij kijkt bij zo’n eerste kennismaking ook niet direct of je een pak draagt of een spijkerbroek. Hoe de thuissituatie is, komt later wel eens ter sprake. Nee, Hans wil ook niet weten op welke partij je de laatste verkiezingen hebt gestemd. Het enige wat hij echt belangrijk vindt, maar wat hij niet hoeft te vragen omdat hij naar eigen zeggen dat in één oogopslag ziet, is of het wijn is of jenever, of je óp vakantie of mét vakantie gaat, oftewel ben je katholiek of protestant?

De man die ik ooit leerde kennen in het sokkencircuit gaat zich terugtrekken van mijn Haagse redactie, tenminste zo goed als. Je hoort mij niet zeggen dat er een verband is, maar sinds Hans aankondigde zich uit de frontlinies van het Binnenhof terug te trekken, spoelen de politici daar weg als hulpeloze zwemmers in een ebstroom richting open zee.

Agnes Kant, Camiel Eurlings, Wouter Bos waren reddeloos verloren. Niemand zal ze missen, maar wij Hans wel. Wat mij betreft alleen al omdat we samen zoveel nutteloze kennis wisten te publiceren in de parlementsrubriek, die aanvankelijk de merkwaardige naam Haagse Kier droeg en nu veel nuchterder Plein 2 is gedoopt.

Een vogel kiest zijn eigen vlucht. Dat zeiden ze altijd over Hans van Mierlo, maar het ging al die jaren net zo op voor onze Hans. Ein leichter Vogel, die Hans.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden