Hans Clevers 'Ik zoek steeds ruimte voor ontdekkingen'

"Ik heb altijd gedroomd van ontdekken. Dat vind ik iets magisch. Je stort je blind in het oerwoud. Het is volkomen onvoorspelbaar wat je tegenkomt en waar je eindigt. Zo beleef ik ook mijn vak, de wetenschap.

Iets ontdekken voelt geweldig. Je krijgt plotseling oneindig veel nieuwe mogelijkheden tot je beschikking. Jarenlang loop je tegen een muur aan. Je zwoegt zonder dat je weet of het iets oplevert. En dan springt er ineens een raam wijd open. Wat je dan ziet... Een prachtig, weids, zonovergoten landschap vol onbekende planten en dieren.

De hang naar avontuur heb ik altijd gehad. Als kind las ik al boeken over avonturiers die naar de Noordpool trokken. Over tochten door donker Afrika. Over de ontdekkingsreis van Magellaan. Later, toen ik geneeskunde en biologie studeerde, heb ik een jaar in Kenia gewoond en reisde ik met de Masai mee. Dat was eigenlijk een dubbele ontdekkingstocht: ik trok door een onbekend land en deed tegelijk onderzoek naar slaapziekte.

Niet iedereen kan ertegen, tegen dat onbekende en onvoorspelbare. Het overgrote deel van mijn collega's heeft behoefte aan meer vaste grond onder de voeten. Ik moet mijn labgenoten vaak een duwtje geven voordat ze een onzeker pad durven inslaan. Mij trekt dat juist aan.

Misschien dat ik daarom als kind zo graag viste: je staart uren naar je dobber en hebt geen idee of je iets groots of kleins naar boven haalt, of misschien wel niks. Veel succesvolle wetenschappers houden van vissen. Het heeft te maken met geduld, maar vooral met de spanning van het onverwachte.

Het levend houden van een droom is een uitdaging. Mijn hele loopbaan heb ik bewust geprobeerd de wetenschap zonder compromis vóór te laten gaan. Ik ben daarom geen arts geworden, ik ben niet bij een bedrijf gaan werken en bestuurlijke taken heb ik zoveel mogelijk afgehouden.

Het lijkt een breuk dat ik nu president word van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Maar wat ik daar ga doen, ligt in het verlengde van mijn droom: ruimte creëren voor de wetenschap, voor het ontdekken. Ik wil de stem van de wetenschap luider laten klinken in de maatschappij en de politiek. Bijvoorbeeld om het vaccinatiebeleid beter aan de bevolking uit te leggen. En om de wetenschap meer te laten meebeslissen over haar aansturing vanuit Den Haag. Die zaken gaan me aan het hart.

En het ontdekken zelf? Nou, het presidentschap kost drie dagen per week en duurt vier jaar. Ondertussen ga ik gewoon met wetenschap door. Nee, mijn droom laat ik niet varen."

Hans Clevers oogst veel succes als biomedisch onderzoeker. Eind maart is hij verkozen tot president van het wetenschapsinstituut KNAW.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden