Hanoi aast op einde wapenembargo

toenadering | De Vietnamese regering hoopt dat Obama goed nieuws brengt en dat het land wapens in de VS kan kopen. China spitst de oren, al roept juist de expansiedrift van dat land veel ergernis op in de regio.

Ruim dertig jaar na de Vietnamoorlog overweegt president Barack Obama het Amerikaanse wapenembargo tegen Vietnam volledig op te heffen. Zijn bezoek aan de Vietnamese hoofdstad Hanoi, waar hij gisteravond arriveerde, wordt daarom scherp gevolgd. Vooral door China, dat als regionale supermacht Amerika's invloed in het buurland met argusogen bekijkt.

Het volledig van tafel vegen van het wapenembargo, iets waar Vietnam al langer op hoopt, zodat het naast Russisch materieel ook wapens van Amerikaanse makelij kan kopen, zou de relatie tussen de voormalige vijanden Washington en Hanoi verder normaliseren. De twee landen trekken meer met elkaar op sinds China zich assertiever opstelt in de Zuid-Chinese Zee.

Ondanks de geruchten is het bij lange na niet zeker welke boodschap Obama brengt. Aan de ene kant is er de mensenrechtensituatie in het communistische land; de Amerikaanse regering heeft altijd gezegd dat die moet verbeteren voor er een einde kan komen aan het embargo. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch liet Obama eind april weten dat een opheffing van het embargo 'op dit moment onverdiend' zou zijn. HRW omschreef de Vietnamese regering als 'een van de meest repressieve ter wereld'.

Een vuist maken

Bronnen binnen het Pentagon hebben tegen persbureau Reuters gezegd dat het versterken van de Vietnamese mogelijkheden om een vuist te maken tegen China prioriteit moet hebben. In 2014 besloten de Amerikanen al tot een versoepeling van het embargo, vanwege de zorgen over Peking. De bekoelde relatie tussen het communistische China en Vietnam was voor Obama aanleiding de banden met Hanoi aan te halen.

Inzet van dit politieke schaakspel is de Zuid-Chinese Zee. China zegt 'onbetwistbare soevereiniteit' te hebben over 80 procent van het zeegebied, en claimt het recht daar te bouwen wat het wil. Buurlanden als Vietnam, de Filippijnen en Maleisië maken ook aanspraak op het gebied, waarin een van de drukste zeeroutes ter wereld ligt en waar olie- en gasvelden een potentiële goudmijn vertegenwoordigen.

Niet alleen de buurlanden voelen zich bedreigd door China's agressie, die zich manifesteert als militaire oefeningen en de aanleg van kunstmatige eilanden. Ook de Verenigde Staten proberen China's invloed in te perken, wat geregeld tot confrontaties leidt. Vorig jaar stuurden de VS een torpedojager om de territoriale claim van China aan de kaak te stellen. China zag dit als bedreiging van zijn soevereiniteit en riep de ambassadeur op het matje.

Vorige week nog vlogen twee Chinese gevechtsvliegtuigen gevaarlijk dicht bij een Amerikaans surveillancevliegtuig, aldus het Amerikaanse ministerie van defensie. Washington stelde een onderzoek naar het incident in, en de twee landen verloren zich in diplomatiek bekvechten.

China, dat in principe niets te winnen heeft bij opheffing van het wapenembargo tegen Vietnam, heeft binnen de officiële kanalen positief gereageerd op de berichten. Anders dan in 2014, toen Peking de gedeeltelijke opheffing van het embargo Amerikaanse 'inmenging' in de regionale machtsbalans noemde, zeggen de Chinezen nu blij te zijn dat Vietnam 'een normale relatie ontwikkelt met een belangrijk land'. Woordvoerder Lu Kang van het ministerie van buitenlandse zaken zei: "We hopen dat deze relatie goed is voor de regionale vrede, de stabiliteit en de voorspoed".

In de hoop de relatie met China niet nog verder onder druk te zetten, benadrukt Vietnam ondertussen dat het niet van plan is 'militaire allianties, gericht tegen andere landen' aan te gaan, mocht het wapenembargo worden opgeheven. De minister van buitenlandse zaken ziet een opheffing als een 'teken van vertrouwen' en als 'erkenning dat het noodzakelijk is jezelf te mogen verdedigen'.

Het zou daarnaast betekenen dat een van de laatste overblijfselen van de Vietnamoorlog na ruim drie decennia verdwijnt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden