Hannes kantelt de wereld van Vermeer

'Hannes, niet hoger', voor iedereen vanaf zes jaar, is te zien van 26 t/m 29 juni. Vanaf 19.00 u. vijfmaal achter elkaar bij de Nieuwe kerk te Delft.

Het houten object van beeldend kunstenaar Michiel Voet is een zelfstandig kunstwerk, maar fungeert tevens als theaterzaal en decor voor de opera die maar een klein kwartier duurt. Het project is een cadeautje aan de stad Delft, ter gelegenheid van haar 750-jarig bestaan en vormt ook een ode aan haar beroemdste gewezen inwoner Johannes Vermeer, de schilder die opgroeide tegenover de kerk.

'Vroeger, in de tijd van Vermeer was het leven in Delft niet veel anders dan tegenwoordig: vaders sloegen hun zoons en zoons hielden van hun moeders en moeders plaagden hun dochters en dochters knepen hun broers en die broers schopten de meid', aldus vat de programmafolder de geschiedenis sindsdien samen.

Tussen drie houten wanden en een kantelbare achterwand, die bestaat uit een reusachtige spiegel, staan de in historische kostuums gestoken zangers - inderdaad een vader, een moeder, een meid en een dochter - in tableau opgesteld, als waren zij een schilderij van Vermeer.

De zoon is verdwenen en daar draait het om in deze mini-opera. Hannes beklimt de ijselijk hoge toren en zijn familie beneden zingt hem in alle toonaarden toe om toch in hemelsnaam weer naar beneden te komen. 'Niet te geloven is het waar. Als ik het goed heb zit hij daar. Oh, Hannes kom terug!'

Als de ontreddering beneden een hoogtepunt bereikt en de familie op elkaar in begint te slaan, spreekt Hannes hen via het carillon muzikaal toe. Dan kantelt de enorme spiegelwand en toont de hoge klokkentoren en wolkenlucht boven de stad: 'Nu kantelen de wolken. Nu keert de zon zich om. De vogels vliegen van voren, naar achteren en weerom. Hoog is de toren. Steil is de trap.'

Micha Hamel componeerde het stuk voor de vier zangers - Hans Drijver, Willemijn van der Ree, Cariline van Eijken en Toos Sax van der Weijden - en het carillon van de Nieuwe Kerk. De nieuwe artistiek leider van Maccus, Jos van Kan, kwam al op het idee voor dit project toen hij voorafgaand aan zijn eerste gesprek met Maccus door de stad wandelde en het carillon hoorde spelen. Later dook er een (vermeende) brief op van Vermeer aan zijn tijdgenoot Antoni van Leeuwenhoek. De arts Van Leeuwenhoek had Vermeer indertijd door een microscoop naar een druppel water laten kijken en bood hem daarmee een andere blik op de werkelijkheid.

Jos van Kan: “Net als Vermeer krijgt Hannes vanuit de toren een andere blik op de werkelijkheid, in een verkleind perspectief. Ook de vormgeving heeft een hoog 'Vermeer-gehalte'. De kostuums zijn geïnspireerd op zijn schilderijen en ook het abstracte, wat lege, decor blijkt de sfeer in zijn werk goed weer te geven. De spiegel en het gat in het plafond fungeren als het venster met de bekende lichtval in Vermeers schilderijen.” 'Hannes' is Van Kans tweede regie bij Maccus. De eerste, 'n Kind ging voorbij en keek niet om, laat staan opzij', stierf een vroegtijdige dood door een blessure van een van de spelers direct na de première, maar komt opnieuw op het repertoire. De integratie van muziek, toneel en beeldende kunst zal ook in de toekomst een rol blijven spelen in Van Kans werk bij Maccus. De mini-opera vormt hierop een mooie en compacte introductie.

Als Hannes naar beneden kijkt ziet hij hoe klein de wereld lijkt. De bezoekers kunnen na afloop van de voorstelling aan de achterkant van het object nog een trappetje beklimmen en door een kadertje zien zien hoe groots de lucht lijkt als je omhoog kijkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden