Hannah, Floor en Loes zingen de mis van de chimpansee

Hannah: “Er zijn mensen die denken dat de Koorschool een soort kostschool is, maar dat is helemaal niet zo...”

Loes van Werven (10) zit op de Kathedrale Koorschool in Utrecht, dezelfde school waar haar zussen Floor (12) en Hannah (14) voordat ze naar het vwo gingen ook op hebben gezeten. De Koorschool is een bijzondere school. Anders dan op andere basisscholen wordt er, naast het reguliere vakkenpakket, veel aandacht besteed aan muziek en zang. Sterker, aan die zang heeft de in 1959 opgerichte school haar bestaansrecht te danken.

Behalve om koorzangers een goede opleiding te bieden, was de Kathedrale Koorschool vooral bedoeld om het bij de Kathedraal van het aarstbisdom behorende koor Sint Gregorius Magnus te kunnen voorzien van een constante aanvoer van jongens. Het koor werd in 1869 opgericht en werd onder anderen lange tijd geleid door componisten als Hendrik Andriessen en Herman Strategier, die het repertoire uitbreidden met zelfgeschreven werk.

Na de oprichting van de koorschool groeide het koor onder Frans Wolfkamp, Hans de Gilde en de huidige dirigent Gerard Beemster uit tot een koor van ruim twintig bassen en tenoren en zestig sopranen en alten. Behalve leerlingen en oud-leerlingen van de koorschool zingen er ook volwassen mannen mee, onder wie Diederik, de vader van Loes, Floor en Hannah.

Op een paar 'vaste' mannen na, kent het koor een natuurlijk verloop. Jongens blijven zingen tot de baard in de keel komt. Dan verdwijnen ze om mogelijk later als bas of tenor terug te komen. Meisjes mogen tot hun achttiende blijven meezingen. Daarna moeten ze van het koor af.

Diederik van Werven (44): “Dat is om de klank te beschermen. Zingen er te veel volwassen vrouwen mee, dan blijven de kinderen nergens meer. Vroeger mochten er overigens geen meisjes of vrouwen in de kerk zingen. De jongens zorgden voor de hoge stemmen en de mannen voor de lage. Maar toen er zich in de jaren zestig te weinig jongens voor de koorschool meldden, heeft men het beleid aangepast. Nu zie je dat door de constante aanvoer van de koorschool het koor te groot wordt. Vandaar dat de dirigent nu experimenteert met verschillende samenstellingen.”

Het is zondagmiddag. De zondag van de tweede Advent. Het koor heeft net in de Kathedraal de Thomasmis van Jan Raas gezongen. Voor Loes, die in groep zeven zit, is alles nog nieuw, maar voor Floor kent de mis weinig geheimen meer. Het was dan ook niet haar favoriete mis, die gezongen werd:. “Wat wij nu moesten zingen was eenstemmig. En dat vind ik niet zo leuk. Dan denk je al snel, het zal wel.”

Hannah: “Dat heb ik ook vaak met Nederlandse missen. Ik zing liever een andere taal, dat is moeilijker.”

Wel mooi vond Floor het lied voor de offerande, het Canite tuba (Palestrina, 1525-1594): “Ik weet niet waarom ik het mooi vind. Het is redelijk hoog... Ik ben eerste sopraan. Dan zing je het hoogste. Meestal zingen de sopranen allemaal samen, maar soms is er ook een tweede sopraan. En er zijn ook alten, dat is Hannah.”

Hoe kom je op de Koorschool?

Loes: “Op een middag moest ik bij de dirigent komen en voorzingen.”

Hannah: “Vroeger mocht iedereen op het koor komen. Dan maakte het niet zoveel uit of je al goed kon zingen, maar is het wel wat strenger geworden.”

Waarom wilden jullie ernaartoe? Of moesten jullie gewoon van je ouders?

Hannah lachend: “Dat ook. Ik had het niet zo naar mijn zin op mijn oude school. Ik verveelde me een beetje. Toen zijn mijn ouders op zoek gegaan naar een school die wel bij me paste. Er was een introductieklasje. Daar kon je een half jaar lang een uurtje per week naar toe om te kijken of dat leuk was. Nou, dat was het. Ik vond het zelfs zo leuk dat Floor en Loes er later ook wel heen wilden.”

Deden jullie thuis al veel aan muziek?

Hannah: “Ik had pianoles gehad, maar niet echt veel hoor. Mijn moeder speelde piano en mijn vader zat op een koor van de hervormde kerk, maar dat stelde niks voor!” (Gegiechel)

Jullie school heet Kathedrale Koorschool. Ze hoort bij de katholieke kerk. Zijn de meeste kinderen ook katholiek?

Hannah: “Ja, er zitten wel veel katholieke kinderen op.”

Floor: “Maar ook weer niet zo heel veel hoor. Ik zat met tien kinderen in een klas, en daarvan was er maar eentje katholiek. Ik was protestant en verder waren ze allemaal ongelovig.”

Hannah: “Maar ze doen er wel veel aan. Want als je nou eerst nergens van wist, dan weet je als je van school af gaat wel veel van de bijbel en de katholieke kerk.”

Hoe lang duurt het voor je in de kathedraal mag zingen?

Floor: “In groep vijf zing je nog gewoon kinderliedjes. Dikkertje Dap en zo. Maar in groep zes, dan begint het allemaal echt.”

Hannah: “Dan beginnen ze met de liederen die ook op koor worden gezongen. Dat kan iets heel moeilijks zijn zoals de Messiah van Hündel, maar ook iets heel makkelijks.”

Loes: “En vanaf groep zeven mag je echt meedoen.”

Hoe leren jullie zingen?

Loes: “We hebben do-re-mi.”

Floor: “Dat is een toonladder die we moeten oefenen en niet alleen op volgorde maar ook 'do-mi-re-fa' en zo.”

Hannah: “Zodat als je een muziekstuk ziet, je kan zeggen welke noten er op papier staan.”

Floor: “En dan is er ook nog een speciale methode voor het ritme. Meestal hebben mensen het over kwart-noten en halve noten maar wij zeggen ti ta en to. Een kwartnoot is een ta en een achtste noot een ti en een halve is een to, en een hele een tom.”

Hannah: “Het gaat erom dat je voor je een stuk kunt zingen weet wat het ritme is. En omdat het lastig is om steeds achtste, halve en kwart te zeggen, gebruik je ti ta en to, zodat je het meteen in het juiste ritme zegt.”

Dus dan moet de hele klas ti,ta,ti,to stampen...

Alle drie lachend: “Ja...”

Loes: “Bij de ochtendrepetitie (waar groep zeven en acht samen zingen) is dat wel grappig, want dan doen we eerst alles op do-re-mi en ti-ti-ti en dan komt de tekst erbij. En dan pas gaan we echt zingen.”

Hannah: “Het gaat echt stapje voor stapje.”

Die mis van vanochtend, hebben jullie daar op geoefend?

Loes: “Ja, de hele week. En verder oefenen we de mis van Chimpansee.”

Floor: “De mis van Sjimpansee?”

Loes proestend: “Zo noemen wij de mis van Charpentier, die gaan we voor kerst helemaal opvoeren.”

Willen jullie later ook echt zangeres worden?

Loes, verlegen: “Ik weet 't nog niet.”

Hannah: “Ik ook niet. Ik denk van niet. Ik zie mij nog niet mijn hele leven gaan zingen. Ik denk trouwens ook niet dat ik goed genoeg ben. Ik denk dat ik dokter wil worden.”

Floor, die behalve van klassieke muziek als enige van de zusjes ook van de Spice Girls houdt: “In ieder geval niet als beroeps. Dat lijkt me echt heel saai. De hele dag dat zingen. Ik vind het wel leuk hoor, zo twee keer per week oefenen en in een koor zitten, maar niet altijd.”

Die Spice Girls zingen wel heel erg vals, of valt dat mee?

Floor: “Nou, ik vind niet dat ze echt heel lelijk zingen. Het is niet heel vals of zo... ik weet niet, ik vind het gewoon leuk.”

Wie zingen er nou echt vals?

Hannah: “... kinderen....”

Loes en Floor: “Jaaah, Kinderen voor kinderen! Die zingen echt liedjes waarvan wij zeggen, hier gaan wij niet meer naar luisteren.”

Floor: “De teksten zijn soms best leuk, maar het klinkt gewoon niet.”

Wat is er, ten slotte, nou zo leuk aan de koorschool?

Loes: “Soms gaan we op reis. Vorig jaar zijn we naar Brno geweest. Alleen de koorschool. En daar kwam ik in een hotel, een beetje oud hotel en daar hebben we allerlei concerten gezongen. Het was een slaaptrein. We zaten we met zijn zessen in een coupé.”

Floor: “Ik was ook mee, want toen zat ik nog in groep acht. En toen hebben we ook het Tsjechische volkslied gezongen en stonden allerlei mensen te huilen.”

Loes: “Op het plein. Maar ook op school is het gezellig hoor. Als het nou alleen maar streng was... maar dat is het niet. Wat ik het mooiste om te zingen vind? 'Ego sum' (Het communiemotet van Juan Esquivel, 1565-ca.1613). Dat is heel vrolijk. En meerstemmig. En helemaal niet saai of zo. Ik vind het gewoon heel leuk.”

Het jaarlijkse kerstconcert van het Kathedrale Koor Utrecht werd afgelopen zondag gehouden. Op het programma stond onder meer de 'Messe de minuit' van Marc Antoine Charpentier (ca.1645-1704). Charpentier was hofmeester van de Sainte Chapelle in Parijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden