Hank Heijn heeft gelijk: ook levenslang gestrafte moet kans maken op vrijlating

Elk mens kan veranderen. Ook de ergste misdadiger kan een ommekeer maken en zijn leven op de rails krijgen.

Om die reden heeft Hank Heijn zo ontzettend gelijk. Zij is de weduwe van de in 1987 vermoorde Ahold-topman Gerrit Jan Heijn en riep vorige week op tot steun aan het Forum Levenslang. Dat is een groep wetenschappers, juristen en artsen die vindt dat mensen die tot levenslang zijn veroordeeld toch een kans moeten maken bij goed gedrag voorwaardelijk in vrijheid te worden gesteld.

Is dat naïef, zoals critici wel zeggen? Geruststellend is dat Forum Levenslang absoluut geen automatische vrijlating bepleit na een bepaald aantal jaren; levenslange celstraf moet wel degelijk mogelijk blijven. Het enige waar het Forum om vraagt, is de mogelijkheid te bieden aan gedetineerden om na twintig jaar zich te laten toetsen om te kijken of ze zich hebben verbeterd. Zo ja, dan kunnen ze op grond daarvan onder voorwaarden vrijkomen. Daarmee ontstaat hoop, hoop op een uitweg, hoop op vrijlating, op verbetering. Geen mens kan zonder.

Het is een heel christelijke gedachte om alleen de daden van een mens te veroordelen en niet de mens zelf, en steeds te blijven benadrukken dat die mens zijn daden kan veranderen als hij wil. Gelukkig spreekt dit principe ook veel mensen aan die buiten de christelijke traditie staan.

Toch valt de politieke reactie zwaar tegen. Alleen de ChristenUnie durfde vorige week enthousiast te reageren op het voorstel van Forum Levenslang. Daarbij tekent de partij terecht aan dat een tot levenslang veroordeelde niet na twintig, maar pas na dertig jaar een kans zou moeten krijgen op voorwaardelijke vrijlating, omdat hij anders sneller zou kunnen vrijkomen dan wie tot de op een na zwaarste straf is veroordeeld: dertig jaar.

Levenslang is de straf voor de allerergste misdaden. De belangen van de slachtoffers en hun nabestaanden moeten daarom zwaar wegen. Hank Heijn zegt zelf: "Het is veel beter te leven zonder wrok." Ze heeft de moordenaar van haar man vergeven. In andere zaken zullen nabestaanden anders oordelen en daar kunnen ze goede redenen voor hebben. Er zijn veroordeelden die niet tot inkeer komen en die beter kunnen blijven vastzitten tot ze doodgaan.

Maar een luikje openen dat ook de ergste misdadiger zicht biedt op verandering, op verbetering, op toekomst, dat is goed. Misschien is het idee dat hard straffen helpt wel de werkelijk naïeve gedachte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden