Standplaats

Handel in datalekken deert de Mexicaan niet

null Beeld EPA
Beeld EPA

Nee, de gemiddelde Mexicaan peinst er niet over om Facebook op te geven. Met meer dan 80 miljoen gebruikers op een bevolking van 125 miljoen is dit land verslaafd aan het sociale netwerk; het staat wereldwijd op de vijfde plaats, na India, de Verenigde Staten, Indonesië en Brazilië. Toch is het schandaal omtrent Cambridge Analytica amper gespreksonderwerp hier.

Voor veel Mexicanen is de herrie rond het recente facebookdatalek een ver-van-mijn-bedshow, een thema dat voor hen niet echt relevant is. Het gaat immers om Trump, om Amerikanen en Europeanen. Voor hen is het thema van persoonlijke gegevens en sociale media veel relevanter dan voor Mexicanen, die op onlinegebied nog een groot kennisgat hebben vergeleken met het Westen. Maar dat is niet de belangrijkste reden waarom Mexico een trouw facebookland is en zal blijven; het heeft een te belangrijke rol in de samenleving hier, een rol die fundamenteel anders is dan in een land als Nederland. De Amerikaanse journalist Avi Asher-Schapiro beschreef die rol vorige week treffend op Twitter: "Voor mensen in conflictgebieden, waar Facebook (en YouTube) van levensbelang zijn om wreedheden vast te leggen, zijn de belangen groot."

Mexico is een conflictgebied. Sinds de drugsoorlog min of meer officieel begon in 2006, zijn meer dan tweehonderdduizend mensen, vaak op gruwelijke wijze, om het leven gebracht. Het geweld is extreem, soms zelfs extremer dan in landen waar een conventionele burgeroorlog woedt; beelden van stapels afgehakte hoofden en aan bruggen hangende lichamen gaan al jaren de wereld rond. Mensenrechten worden voortdurend en op grote schaal geschonden, door zowel criminelen als autoriteiten.

Voor journalisten, activisten en mensenrechtenorganisaties zijn Facebook en Twitter van levensbelang. Zeker in de armere deelstaten vormen sociale media door hun laagdrempeligheid en grote bereik vaak het enige platform dat ze kunnen gebruiken om sociale conflicten, geweld, grootschalige corruptie en machtsmisbruik door autoriteiten naar buiten te brengen. Traditionele media, zoals televisiezenders Televisa en TV Azteca en de landelijke dagbladen, staan dicht bij de overheid en voelen er weinig voor om kleine sociale bewegingen een stem te geven.

Facebook onmisbaar

Neem de deelstaat Tamaulipas, die in het noorden grenst aan de Verenigde Staten. Het is een regio die al jaren geleden praktisch is overgenomen door de georganiseerde misdaad. Journalisten durven daar niet of nauwelijks over te schrijven, uit angst voor geweld. De enige manier waarop inwoners van door drugskartels gedomineerde grenssteden als Reynosa en Nuevo Laredo de buitenwereld (anoniem) van echte informatie kunnen voorzien over gevechten tussen drugsbendes, massagraven en verdwijningen, is via sociale netwerken.

In gebieden als Tamaulipas is een schandaal omtrent datalekken waar het tot een paar maanden geleden hier volledig onbekende Cambridge Analytica bij betrokken is dan ook amper een voetnoot bij de actualiteit. Wie geeft er wat om de handel in 'psychografische profielen' als Facebook de enige manier is om de schietpartij op de hoek van de straat wereldkundig te kunnen maken?

Verwacht daarom dus niet dat de Mexicanen uit protest hun facebookprofielen massaal gaan opgeven. Eerder zal het sociale netwerk de komende jaren nog intensiever gebruikt gaan worden, naarmate meer Mexicanen toegang tot het internet krijgen. En dat brengt natuurlijk weer eigen risico's met zich mee. Wat als een Mexicaans Cambridge Analytica aan de slag gaat in een land waar men zich nauwelijks druk maakt over datalekken?

Jan-Albert Hootsen schrijft regelmatig over zijn woon- en werkplaats Mexico. U vindt zijn bevindingen via trouw.nl/standplaatsmexico.

Lees ook: Bye Bye Facebook? Zo makkelijk kom je er niet vanaf

De één twijfelt nog, de ander is al weg. Steeds meer gebruikers verlaten Facebook. Maar hoe doe je dat precies?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden