Hoorzitting

Halve lockdown is vooral nodig om iedereen zorg te kunnen bieden

Een arts steekt een wattenstaafje in een buisje na een PCR-uitstrijkje om te testen op Covid-19 in een coronatestcentrum in Berlijn.Beeld AP

De halve lockdown waar Nederland vanaf vanavond in terechtkomt, is niet alleen om Covid-patiënten op te vangen. Het is vooral ook nodig om iedereen zorg te kunnen blijven bieden. 

Dus ook de patiënten met een (beginnende) tumor, met dichtslibbende vaten en andere ziekten en aandoeningen. Dat was de boodschap van Ernst Kuipers woensdagochtend tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer.

Als de huidige trend zich doorzet, liggen er eind november ongeveer 4500 patiënten met Covid in de ziekenhuizen. Dan gaat het om patiënten met bewezen Covid. De werkelijke aantallen kunnen dus best hoger zijn. Die 4500 nemen een enorme hap uit de reguliere zorg. Er zijn namelijk tussen de 10.000 en 11.000 bedden beschikbaar voor zieke patiënten. Als Kuipers dat aantal noemt, wordt hij nog wel eens terechtgewezen door oplettende burgers, zegt hij. Er zouden namelijk 20.000 bedden beschikbaar zin. Maar in dat aantal zijn ook de kraambedden, couveuses en dialysestoelen opgenomen.

Nare consequenties

Bij 4500 Covid-patiënten komt driekwart van de reguliere zorg stil te liggen. Dat kan nare consequenties hebben. Iemand die al tijden op een operatie wacht, kan bijvoorbeeld op de dag zelf te horen krijgen dat zijn of haar ingreep toch niet doorgaat omdat een Covid-patiënt voorgaat. Dat roept de vraag op of Covid-patiënten belangrijker zijn dan bijvoorbeeld iemand met kanker of zodanige slijtage aan een knie dat hij of zij niet meer kan lopen.

Het antwoord op die vraag is aan de medische specialisten die op dat moment dienst hebben, zegt Karina Raaijmakers van de Nederlandse Zorgautoriteit. Ook zij was woensdagochtend een van de sprekers op de hoorzitting. “Wij maken onderscheid tussen acute en planbare zorg”, zegt ze. “Covid is acute zorg.” En dat gaat altijd voor. Kuipers noemt het voorbeeld van een patiënt die klaar is voor een operatie maar niet acuut geholpen hoeft te worden. Iets dat bijvoorbeeld het geval is met orthopedische ingrepen. “Als dan iemand met spoed binnenkomt die benauwd is, kies je voor deze acute zorg.”

Oplossing

Meer bedden, is dat geen oplossing? Dat zou zeker helpen, maar is niet zo makkelijk vanwege de personeelstekorten, zegt Kuipers. Zo kan er best in Flevoland een groot noodhospitaal voor Covid-patiënten worden neergezet, maar wie gaat daar voor de patiënten zorgen? Het personeel is er niet.

Sterker, doordat veel zorgmedewerkers ziek worden, wordt personeel alleen maar schaarser. “In het Erasmus Medisch Centrum hebben we elke dag te maken met 30 tot 50 positief geteste medewerkers. Blijft dat zo, dan heeft dat grote impact op de beschikbaarheid van personeel en kunnen we nog minder reguliere zorg verlenen”, zegt Kuipers. Oftewel: als het niet lukt de verspreiding van het virus terug te dringen, dan zal er eind november waarschijnlijk meer dan driekwart van de reguliere zorg verdwijnen.

Reproductiegetal moet omlaag

De maatregelen moeten het reproductiegetal, dat nu op 1,27 ligt, naar beneden krijgen tot 0,9. In dat geval liggen er eind november 2400 Covid-patiënten in de ziekenhuizen waardoor die nog altijd 41 procent van de normale zorg moeten uitstellen. De eerste golf heeft geleerd dat het lang duurt voordat ziekenhuizen weer op normaal niveau kunnen draaien. In maart lagen de ziekenhuizen binnen een paar weken vol. De piek lag ergens begin mei. Toen zette de daling in, die twaalf weken duurde. Dat is het effect van een olietanker, zegt Kuipers. Je kunt wel sturen, maar het duurt lang voordat de effecten te zien zijn.

Lees ook:

Dit zijn de nieuwe maatregelen en de corona-routekaart: Nederland zit bijna in de ernstigste fase

Wat kondigen premier Rutte en coronaminister Hugo de Jonge vanavond in de persconferentie aan? De corona-routekaart en veel maatregelen zijn al uitgelekt, zoals sluiting van de horeca en verbieden van teamsporten. Het kabinet zet in op inperking van alle bewegingen en reizen van burgers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden