Reportage

'Hallelujah' klinkt uit honderden kelen tijdens de MeezingMessiah

Repetitie voor de MeezingMessiah in Carré. Vanuit het hele land komen de deelnemers.Beeld Patrick Post

De Nederlandse Reisopera en Theater Carré organiseerden de MeezingMessiah zaterdag voor de derde keer. Tijd om de stembanden op te poetsen en mee te doen.

Het is kwart over negen. Een grijze en koude zaterdagochtend. Sneeuw hangt in de lucht. Langs de Amstel in Amsterdam staat al een lange rij mensen. Die begint bij de ingang van Koninklijk Theater Carré en slingert zich langs de trottoirs richting Amstel Hotel. De rij groeit gestaag aan. Vanuit het hele land komen ze. Sommigen zijn in Groningen al om half zes opgestaan om op tijd te zijn. Zangers zijn het, of in elk geval liefhebbers van zingen. Ze zijn gekomen om mee te zingen met een heuse uitvoering van Händels 'Messiah'. Ik sluit aan in de rij.

Jongeren en ouderen, muziekliefhebbers van middelbare leeftijd, een vader met zijn zoon, hechte vriendinnen, goede maten - het pluimage is divers, zeggen we dan. In die lange rij staan ze allemaal geduldig en gespannen te wachten tot de deuren van Carré opengaan. De geleende koorpartituur die in de tas zit, hebben ze weken daarvoor al opgestuurd gekregen, of ze hebben inmiddels een gekoesterd eigen exemplaar, volgekladderd met aanwijzingen van eerdere uitvoeringen.

Want de door de Nederlandse Reisopera georganiseerde MeezingMessiah is populair. Eenmaal meegedaan wil je het volgende jaar beslist weer, hoor ik om me heen beweren. De eerste tien jaar in Enschede deden steeds zo'n vierhonderd zangers mee. Sinds het evenement drie jaar geleden naar het Amsterdamse Carré verhuisde is het zangerslegioen ruim verdrievoudigd. Met z'n dertienhonderden straks het 'Hallelujah' zingen - hoe zou dat zijn?

Groot, groter, grootst. Het kleeft aan Händels bekendste oratorium, dat zijn eerste uitvoering in 1742 in Dublin beleefde. In het Victoriaanse Engeland, het adoptieve vaderland van Händel, groeiden de jaarlijkse uitvoeringen in Crystal Palace uit tot enorme, muzikale spektakels waar wel drieduizend zangers en vijfhonderd musici aan meededen. Daarbij vergeleken zijn de aantallen vandaag nog bescheiden.

Oceaan van geluid

Maar records breken is niet de bedoeling van de MeezingMessiah. Gezamenlijkheid wel, mensen verbinden door middel van muziek. Even je ego laten verzuipen in een oceaan van geluid. Je hartslag onbewust synchroniseren met de andere koorzangers, zoals uit onderzoek blijkt.

Eenmaal binnen zoekt iedereen een plek in zijn of haar eigen stemvak. Parterre en balkons van Carré zijn in vieren opgedeeld, of eigenlijk in zessen. Er zijn zoveel meer vrouwen dan mannen dat sopranen en alten niet alleen vóór de tenoren en bassen zitten, maar ook hoog erachter.

Er doen ook professionele solisten mee met de repetitie.Beeld Patrick Post

Ik groet mijn aardige buurman-voor-een-paar-uur en neem plaats bij de bassen, na ernstige twijfel of ik toch niet tenor zal zingen. Maar de stem is met de leeftijd wat gezakt, de stembanden lang niet gebruikt en wat roestig geworden. En een baslijn van blad lezen gaat nou eenmaal wat makkelijker dan een tenorpartij. Beetje laf misschien, maar een goed fundament is bij Händel ook belangrijk en tot mijn genoegen zie ik een fikse en gezonde groep tenoren tegenover me zitten.

Dirigent Nicolas Mansfield, artistiek leider van de Reisopera, heet iedereen welkom 'op het leukste concert van het jaar'. Hij stelt de jonge musici van het VU-Orkest voor en de zangers van Consensus Vocalis, het getrainde en ervaren koor dat ons gedurende de uitvoering in de rails zal houden. Even later schuiven de professionele solisten bij de repetitie aan. Ze stellen zichzelf voor. "I am Nico Darmanin. From Mmmalta!", zegt de tenor en hij dikt de M van zijn vaderland lekker aan. Meteen roept iemand terug: "Malta, douze points". De sfeer zit er goed in.

Mansfield heft de armen voor het eerste koor 'And the glory of the Lord'. Achter hem op grote projectieschermen loopt de koorpartituur mee, zodat de bezoekers straks op de bovenste galerijen in Carré ook mee kunnen zingen als ze dat willen. Na de slotmaat klinkt opgetogen gejoel. We hebben samen zonder al te veel kleerscheuren de eerste eindstreep bereikt. En al komen er nog vele eindstrepen, ik joel voorzichtig mee. Mansfield steekt zijn duimen in de lucht en roept: 'Wow!'

Het juk

Na een stief uurtje zit het eerste deel in the pocket - ongeveer dan. Zijn juk is zacht, zijn last is licht, zingen we vrij naar Mattheüs 11 in het slotkoor 'His yoke is easy' van dat eerste deel. Maar het juk en de last van Händels muziek blijken soms best wel zwaar. Snelle loopjes, ingewikkelde noten, onverwachte inzetten. Mansfield neemt een pittig tempo. Dat zou ik best nog wel een keertje over willen doen. Geen pardon. We moeten door, want er wachten meer koren om door te zingen.

Zoals het 'Hallelujah'-koor aan het eind van deel twee bijvoorbeeld. Man, man. Uit dertienhonderd kelen klinkt dat nog grootser dan je je had voorgesteld. Je wordt door het massale geluid opgetild. Als in de verwachtingsvolle, generale pauze vóór de laatste 'Hallelujah'-uitroep één enkele sopraan te vroeg inzet, deert dat eigenlijk niks. Fouten maken mag, perfectie is niet het doel.

Na een uurtje pauze - lunchpakketjes worden uitgedeeld - moet het gebeuren. Carré stroomt nog voller dan het met al die zangers al was. Wonderlijk maar waar, het juk wordt daadwerkelijk zachter, de last lichter. De noten komen er al een stuk beter uit, en er worden er minder ingeslikt. Aan het geluid om je heen ben je inmiddels gewend. Of mijn hartslag synchroniseerde? Geen idee. Vast. Maar als de enthousiaste Mansfield als toegift nog een keer het 'Hallelujah' inzet, en iedereen uit volle borst meezingt, kan ik maar één ding denken: Halleluja!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden