column

Halina Reijn gooit een emmer vuil over zichzelf, maar waarom?

Rob Schouten Beeld Maartje Geels
Rob SchoutenBeeld Maartje Geels

Stel je bent een ouwe dikke overheersende man en je hebt een veel te jonge mooie vrouw op de kop getikt, die op een dag een leuke jonge avonturier ontmoet en samen besluiten ze je om zeep te helpen. Ben jij dan de tragische hoofdpersoon in het verhaal dat volgt? 

Nee, want doden spreken niet en dat is jammer. Alle aandacht gaat uit naar de overlevende daders die vervolgens een moeizame relatie met elkaar krijgen, verpest door het schuldgevoel van de moord. Interessant zeg, zulke schuldige gelieven.

Maar bij de uitvoering van het toneelstuk Obsession (Carré, Toneelgroep Amsterdam, Ivo van Hove, engelstalig) snakte ik hevig naar het levensverhaal van die dikke ouwe bedrogen schreeuwlelijk. Wat een bron van psychologische smakelijkheden: over blindheid en zelfgenoegzaamheid, macht en ondergang. En dat terwijl we van de liefde wel zo ongeveer weten hoe het zit: ze houden alleen van elkaar, de buitenwereld kan de pot op of erger. What else is new? Van Hove's toneelstuk Obsession met de beroemde Jude Law in de hoofdrol (niet die ouwe man dus, dat is Gijs Scholten van Asschat) is een bewerking van de film Ossessione van Visconti die weer teruggaat op de roman The postman always rings twice van James M. Cain die trouwens ook in Hollywood verfilmd werd, zelfs twee keer.

Tekst loopt door onder afbeelding

Jude Law en Halina Reijn. Beeld jan versweyveld
Jude Law en Halina Reijn.Beeld jan versweyveld

Met zoveel rivalen in de buurt moet je wel voor iets origineels zorgen. Bijvoorbeeld een volkomen kale versie zonder enige psychologie. Met figuren die bijkans ongemotiveerd achter elkaar aan lopen en elkaar het leven zuur maken. Alles in rap tempo zodat je niet de kans krijgt je met iemand te vereenzelvigen. 'Stripped' heet dat, gestript. Ivo van Hove deed het. Maakte er een ademloos stuk van, met als theatraal hoogtepunt Halina Reijn, de overspelige medemoordenares, die drie emmers vuil over de vloer gooit en eentje over zichzelf, maar waarom? Ze was boos, gefrustreerd, dat staat vast. Misschien gewoon een hysterica? Ik had geen idee want deze uitvoering is er een met 'ingesloten antecedent', wat wil zeggen dat je te voren precies moet weten weten wat er bedoeld wordt. Van Hove laat je naar alles raden en ik denk dat het geen kwaad kan om voorafgaand aan de voorstelling Ossessione nog eens te bekijken of The postman always rings twice te raadplegen, de film of het boek.

Hysterische klapmachines

Wel interessant hoor, zo'n psychologieloos drama, een soort beproeving voor je invullingsvermogen, een staaltje Gestaltpsychologie, teken zelf de ontbrekende lijnen in. Maar eigenlijk niet te harden. De muziek daarentegen (Carmen, Tom Waits en meer) vond ik mooi en ook die onttakelde auto die gedurig knallend en olielekkend uit de lucht kwam vallen. Misschien is toneel toch meer schouwspel dan ik dacht.

Het applaus was heel matig, zeker gezien de hysterische klapmachines die tegenwoordig na alle voorstellingen aangezet worden. Thuisgekomen keek ik even wat anderen ervan vonden en ontwaarde een Engelse critica die na de voorstelling in Londen schreef dat ze verwachtte dit jaar niks slechters te zien. Ik daarentegen hoop op een toneelstuk over die ouwe dikkerd, een monoloog graag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden