Halfdode eerste divisie toont levenslust

De kans is groot dat liefst drie clubs de overgang naar de eredivisie maken. Zorgen over levensvatbaarheid blijven bestaan.

De eerste divisie was na de faillissementen van AGOVV en SC Veendam vorig jaar op sterven na dood. Als lapmiddeltje werden afgelopen zomer drie reserveteams en een amateurclub toegevoegd, terwijl ondertussen nog altijd koortsachtig wordt overlegd op welke manier de patiënt nog levensvatbaar zou kunnen zijn.

Juist in deze hectische tijden toont de competitie plotseling zijn levenslust. De kans is groot dat dit seizoen maar liefst drie clubs promoveren, iets wat voor het laatst gebeurde in 2002.

Excelsior reist morgen met een comfortabele 2-0 voorsprong naar Waalwijk in de wetenschap dat een uitdoelpunt waarschijnlijk meer dan genoeg is om de plaats van RKC over te nemen in de eredivisie. Een paar kilometer stroomopwaarts in de Rijnmond moeten FC Dordrecht en Sparta uitmaken wie promoveert. Na de 2-2 in Rotterdam ligt de strijd nog volledig open, al is Dordt licht favoriet op basis van het spel dit seizoen. De ploeg stond bijna het hele jaar bovenaan, maar werd uiteindelijk tweede achter Willem II.

Veel clubs die de afgelopen jaren promoveerden, hebben bewezen een aanwinst te zijn voor de eredivisie. Go Ahead Eagles werd vorig seizoen vijfde en promoveerde via de nacompetitie. Net als kampioen SC Cambuur handhaafde het zich met aantrekkelijk voetbal vrij gemakkelijk op het hoogste niveau. PEC Zwolle promoveerde een jaar eerder en deed het in het traditioneel moeilijkere tweede jaar nog beter door de KNVB-beker te winnen en wederom als elfde te eindigen.

Zo groot is de vermeende kloof tussen Nederlands twee profdivisies dus niet, blijkbaar. Clubs in de eerste divisie werken vaak met minimale budgetten en moeten daardoor creatief omgaan met het schaarse geld. Het kan louterend werken om terug te gaan naar de basis: voetballen, en niet meer geld uitgeven dan er binnenkomt.

Toch blijft het vooral onderin de eerste divisie behelpen. Clubs die eigenlijk te klein zijn voor de profcompetitie kwijnen weg omdat ze niet kunnen degraderen en toch moeten voldoen aan de eisen van het profvoetbal: zestien spelers met een volledig contract, een technische- en medische staf in vaste dienst, een stadion met minimaal 2000 zitplaatsen en zo nog een aantal verplichtingen die een begroting van minimaal anderhalf miljoen euro noodzakelijk maken.

Het zijn vooral deze eisen plus het gebrek aan natuurlijke doorstroming die ervoor zorgden dat Haarlem (januari 2010), RBC (juni 2011), AGOVV (januari 2013) en SC Veendam (maart 2013) failliet gingen. Het zijn ook deze eisen die doorstroming belemmeren omdat ze voor clubs uit de Topklasse een te grote drempel vormen. Zij kunnen vaak geen zestien contractspelers betalen en willen op hun vaste speeldag blijven spelen in plaats van een speelbal te worden van de betaal-tv met wedstrijden op vrijdag- en maandagavond. Ook de eisen voor de financiële huishouding en de accommodatie en veiligheid zijn in de ogen van veel clubs onhaalbaar - en onnodig.

Achilles '29 speelde dit jaar voor proefkonijn door als amateurclub zonder al te veel eisen te promoveren naar de eerste divisie. In Groesbeek kijken ze overwegend positief terug op het eerste jaar van de tweejarige proefperiode. Voorzitter Harrie Derks was positief verrast door het hoge niveau, iets waar Achilles na jaren in de top van het amateurvoetbal volgens Derks aan toe was. Tegenvaller was de vaak ongastvrije ontvangst bij uitwedstrijden - onder meer vanwege de bewuste veiligheidseisen.

Grootste breekpunt blijven echter de spelerscontracten. De KNVB en de meeste clubs zouden de verplichting nog wel willen laten varen. Als clubs zelf kunnen kiezen hoeveel ze spelers betalen zullen de ambitieuzere clubs toch wel bovendrijven. Spelersvakbond VVCS wil uiteraard dat voetballers goed betaald worden en is dus geen voorstander van meer semiprof- en amateurcontracten. En op het gebied van accommodatie en veiligheid zijn het vaak gemeenten die blijven vasthouden aan de eisen.

Zo blijven de verschillende belangen doorstroming verhinderen. Veel is er op dit gebied ook afgelopen jaar niet veranderd. De KNVB is redelijk tevreden over het eerste proefjaar, maar ziet ook dat er nog veel gedaan moet worden om doorstroming te realiseren. De reserveteams trekken bij thuiswedstrijden vaak maar een paar honderd man, al is het aantal tv-kijkers volgens Fox hoger dan gemiddeld.

De KNVB speelt zelfs met het idee om alle reserveteams van profclubs in de normale competities te laten instromen, al is het nog maar de vraag of met name de topamateurs hierop zitten te wachten. Een vergelijkbaar voorstel werd in Engeland direct weggehoond, terwijl de deelname van reserveteams in de Duitse voetbalpiramide al jaren veel weerstand oproept. Competitievervalsing vanwege wekelijks wisselende samenstellingen en geringe publieke belangstelling voor de 'zielloze' tweede elftallen zijn de hoofdargumenten.

Om de kloof tussen prof- en amateurvoetbal te dichten zullen compromissen moeten worden gesloten om voor een aanvaardbare oplossing te zorgen. Iedereen is het er namelijk wel over eens dat een open voetbalpiramide de eerste divisie de zo noodzakelijke verfrissing kan bieden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden