Haig Balian 'Mijn Grzimek dierenencyclopedie heb ik altijd in de buurt'

Was lezen belangrijk in het gezin waarin u bent opgegroeid?
"Zeker. Wij hadden thuis geen televisie. Dat was niet om religieuze redenen, maar gewoon, omdat mijn moeder er niet van hield. We moesten maar lezen, vond zij. En dat deden we dan ook. Eindeloos."

Zoals?
"'Jip en Janneke', 'Beertje Pippeloentje' van Annie M.G. Schmidt, later de boeken uit de 'Arendsoog'-reeks, 'De Vijf', Karl May. Ik kreeg ook een serie boekjes over dieren. Ik kan ze niet terugvinden en ik kan me ook niet herinneren hoe ze heetten. Maar ik heb ze heel vaak gelezen."

Het dierenrijk speelde toen al een rol?
"Vanaf mijn vijfde was ik lid van Artis en las ik het Artis-tijdschrift. Dat was veel te moeilijk en vaak ontzettend saai, maar ik pakte het altijd. Later, toen ik eindexamen deed, kreeg ik 'Het leven der dieren', de beroemde dierenencyclopedie van Bernhard Grzimek. Dertien delen, ik kon er elke maand een ophalen - en ik was er steeds stipt, elke vijfde van de maand of zo. Ik ben vaak verhuisd, ik heb in het buitenland gewoond en ben veel boeken kwijtgeraakt. Maar mijn Grzimek heb ik altijd in de buurt."

U bent geboren in Amsterdam, uw moeder is Nederlands, uw vader Armeens, afkomstig uit Egypte. Bent u meertalig opgevoed?
"Thuis spraken we Nederlands en Frans. Maar ik sprak echt fonetisch Frans: toen ik op de middelbare school voor het eerst qu'est-ce que c'est zag staan, begreep ik er niets van. Wel las ik later 'Papillon' voor mijn lijst, en 'La condition humaine' van Malraux."

Beïnvloedde die deels Armeense afkomst uw leeskeuze?
"Mijn grootvader was eind negentiende eeuw al uit Anatolië gevlucht, maar het verhaal over zijn leven en zijn vlucht is ons nooit duidelijk verteld. Mijn vader voelde zich wereldburger en hield zich niet intensief met de Armeense geschiedenis en de genocide bezig. Er is ook niet veel over geschreven, maar een prachtig boek is 'Het land van mijn grootmoeder' van Peter Balakian. Dat vertelt het verhaal dat ik zelf nooit helemaal te horen kreeg."

U hebt altijd in de filmwereld gewerkt. Bent u anders gaan lezen toen u in 2003 directeur van Artis werd?
"Ik ben opnieuw veel over zoölogie gaan lezen. Over dieren zelf, hun omgeving, hoe mensen op hen reageerden. Het vogelbekdier bijvoorbeeld, dat is een van de fascinerendste dieren die er zijn: met een snavel en een dikke pels, het legt eieren en is toch een zoogdier. Toen mensen dat voor het eerst zagen, dachten ze dat het een grap was. Dat ze bedrogen werden. Geweldig om daarover te lezen."

Haig Balian (1954) is directeur van Artis.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden