Hagedis moet verhuizen voor Lenin

Ooit was men blij dat men van hem af was. Lenin. Negentien meter hoog was hij, gehouwen uit rood marmer. Fier stond hij op het Leninplein in een nieuwbouwwijk van Oost-Berlijn, de hoofdstad van de DDR. Maar na de val van de Muur wilde het Berlijnse stadsbestuur zo snel mogelijk van hem af.

De zaag ging erin. In 129 stukken werd het beeld afgevoerd naar een bos aan de rand van Berlijn. Zand erover. Lenin was voorgoed begraven en met hem de geschiedenis van veertig jaar socialistische republiek. Maar zoals dat gaat met verdrongen geschiedenissen: ze keren terug, het liefst op een pijnlijke manier.

Lenin stak zijn kop weer op. Letterlijk. De kop van het standbeeld was niet in stukken gehakt, maar als geheel in het Köpenicker bos begraven. Hoe de kop van de romp werd getakeld, is te zien in de film 'Good Bye, Lenin!', het populaire melodrama over het einde van de DDR.

In de West-Berlijnse voorstad Spandau wil men een tentoonstelling inrichten met monumenten die in de loop van de geschiedenis het loodje hebben gelegd. Vermaledijde figuren uit de Duitse geschiedenis die men uit het stadsbeeld heeft verwijderd. Het topstuk van de tentoonstelling zou de kop van Lenin moeten worden.

De curator vroeg aan het stadsbestuur toestemming om de kop op te graven. Daar werd het bestuur heel zenuwachtig van. Het bedacht het ene argument na het andere om de terugkeer van Lenin te verhinderen. We weten niet precies waar de kop begraven ligt, luidde de eerste tegenwerping.

Al snel meldde zich een Amerikaanse filmer die ooit een documentaire maakte over verdwenen Leninbeelden in Europa. Zijn grootste trots was het blootleggen van de kop van het Berlijnse Leninmonument. Moeiteloos wees hij de plaats aan waar de kop nog altijd begraven ligt.

Het volgende argument van het stadsbestuur was dat opgraven te duur zou worden. Binnen de kortste keren had de curator voldoende sponsors opgetrommeld om de klus te financieren. Toen trokken de bestuurders hun laatste troef uit de mouw: een zeldzame hagedis. Op het zand dat Lenin bedekt, huist een beschermde diersoort.

Maar ook daar hadden de voorstanders van Lenins terugkeer een antwoord op. Er bestaan diervriendelijke methoden om de hagedis naar een aanpalend stuk bos te verhuizen. Struiken en gras verwijderen en hekken plaatsen die de hagedissen in de goede richting leiden. "Desnoods dragen we ze één voor één met de hand naar hun nieuwe biotoop."

Nu staat niets het uitgraven van Lenins strenge hoofd meer in de weg. Het stadsbestuur is gezwicht. In augustus dit jaar wordt het plan uitgevoerd. Dan reist Lenins kop van het uiterste oosten naar het uiterste westen van Berlijn, wie weet via het voormalige Leninplein. In oktober opent de tentoonstelling 'Onthuld: Berlijn en zijn monumenten'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden