Had Sylvie haar mond niet kunnen houden?

„Is het niet heel erg gevaarlijk?” Dat is de vraag die Nederlandse ondernemers in Zuid-Afrika het vaakst krijgen van landgenoten. Ze zijn ’m spuugzat. „Weet je wat echt crimineel is? Dat ze de prijzen van vliegtickets naar het WK ineens verdrievoudigen.”

Helemaal groen en geel ergerde ze zich. Zo’n Sylvie van der Vaart die tegenover ’RTL Boulevard’ verklaarde dat de voetbalvrouwen niet naar het WK komen omdat het te gevaarlijk is. „En achteraf bleek het helemaal niets met de veiligheid te maken te hebben, maar met het feit dat de scholen begin juni nog geen vakantie hebben”, briest Willemijn Jumelet. „Maar ja, toen was het kwaad al geschied.”

Jumelet (34) zegde vijf jaar geleden Amsterdam vaarwel en trok met de auto naar Kaapstad. Ze werkt samen met partner Jordi Looff aan destination marketing voor Kaapstad en schreef de Dominicus-stedengids voor die stad. „Ons bureau RealLife Concepts heeft Kaapstad twee jaar lang aan de man gebracht als toeristische bestemming. De beeldvorming in de media over onveiligheid was ons belangrijkste struikelblok”, geeft ze aan. „Er wordt een heel negatief beeld geschetst. Terwijl negen op de tien bezoekers – als ze er eenmaal geweest zijn – aangeven dat ze zich geen moment onveilig hebben gevoeld.”

Begin april was het weer raak, na de moord op de extreemrechtse blanke leider Eugène Terre’Blanche. „Kregen we bezorgde sms’jes van onze moeders en van stagebegeleiders van onze Nederlandse studenten. ’Hoe is de situatie?’ Ze dachten dat er hier een burgeroorlog op uitbreken stond.”

Jumelet vindt het sneu dat Zuid-Afrika steeds zo negatief in beeld is. Bijvoorbeeld met zo’n bedrijf dat speciaal voor het WK steekvrije vesten verkoopt. „En de media gaan bloedserieus op dat vest in, ze pikken de ironische insteek niet op. Denken ze nou echt dat de Fifa zo’n risico zou nemen?”

„Wat wel zo is: áls er hier iets gebeurt, is het al snel gewelddadig. Je hoort hier elke twee, drie weken wel een heftig verhaal. Maar ook elders in de wereld gebeuren dergelijke dingen. Het is gewoon jammer dat er in de kranten weinig aandacht is voor de mooie kanten van het land. Dat heel Afrika is trots dat het dat Zuid-Afrika het WK mag organiseren en de hoop die dat geeft.”

Dat beaamt ook Stan Stolk, die sinds 2003 als ondernemer in Zuid-Afrika actief is. „Oké, er zijn problemen met veiligheid en die moet je niet bagatelliseren. Er zijn plekken waar je als toerist niet met een camera om je nek moet gaan lopen. Maar zulke plekken weet ik in Amsterdam ook wel.”

Volgens de 45-jarige ondernemer in luchtbehandelingsapparatuur zijn de Zuid-Afrikaanse media overigens net zo schuldig aan de negatieve beeldvorming. „Er is in Zuid-Afrika veel reljournalistiek. Als je dat gebruikt als je referentiekader, is het wel mager.”

Wat het moeilijk maakt om een goed beeld te vormen van Zuid-Afrika, is dat het tegelijkertijd een eerste- en een derdewereldland is, stelt Stolk. Aan de ene kant heb je moderne wereldsteden zoals Johannesburg, tegelijkertijd staan er krotten langs de snelweg en moet je niet verbaasd zijn als je koeien en geiten op die snelweg treft. „Dat maakt het heel diffuus.”

Toch heeft Stolk het land vooral vorderingen zien maken. „Als je kijkt waar ze vandaan komen. Het was natuurlijk een politiek kruitvat in 1990, maar het is niet ontploft. En in tegenstelling tot sommige andere Afrikaanse landen staan de democratische beginselen nog steeds recht overeind. De overheid heeft sinds 1994 ongeveer drie miljoen huizen gebouwd voor de allerarmsten. Er komt water, riolering, gezondheidszorg. Het gaat allemaal niet zo snel als we zouden willen en het gaat ook met corruptie gepaard, maar het gebeurt wel.”

Eerlijke en genuanceerde berichtgeving over Zuid-Afrika, dat zouden de Nederlanders graag zien. Dat is ook de drijfveer van Marc Zandhuis, oprichter van het online tijdschrift kaapstadmagazine.nl. Daarin staan verhalen over de mooie en positieve kanten van Zuid-Afrika.

„Dat mag ook. Zuid-Afrika is een van de populairste verre bestemmingen”, weet hij. Er komen 138.000 Nederlanders per jaar. En daarnaast wonen er naar schatting vijftig- tot zestigduizend Nederlanders permanent.

Zandhuis kent er heel wat in de Kaap. En al die Nederlanders hebben weer familie en vrienden in Nederland, die best naar het wereldkampioenschap zouden willen. Maar ze haken nu massaal af, merkt hij. „ De luchtvaartmaatschappijen jagen de prijs gedurende het WK twee tot drie keer over de kop”, foetert Zandhuis. „Zij zijn de grootste criminelen op dit moment. Dat verdient deze prachtige Regenboognatie niet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden