’Haal die oude bril van je neus! Wij schrijven geschiedenis’

Het Nepalese koningshuis is afgeschaft en het land gaat verder als republiek. Maar het ’Nieuwe Nepal’ staat nog grotendeels in de steigers.

Zelden werd in virtueel Nepal, op diverse websites, zo heftig gediscussieerd als de afgelopen weken. Een van de bloggers waagde het om het voor koning Gyanendra op te nemen: „Lang leve onze koning! In elk Nepalees hart vind je een prachtig mooi Nepal en de essentie daarvan zijn onze Koning en Koningin.” Met de koningsgezinde blogger werd korte metten gemaakt: „Eenieder die ’Lang leve de koning’ roept, moet naar een heropvoedingskamp worden gestuurd. Lang leve Mao.”

De discussie weerspiegelt het contrast tussen het Oude Nepal en het Nieuwe Nepal, om een succesvolle verkiezingsslogan van de Maoïstenpartij aan te halen. Zoveel respect als traditionele hindoes voor het Nepalese koningshuis hebben, zo populair is roerganger Prachanda bij voormalige maoïstenrebellen en bij de talloze kiezers die hem steunen.

Het Oude Nepal staat voor het in vele opzichten feodale hindoekoninkrijk dat pas in de jaren zestig werd opengesteld voor buitenlanders. De macht was er traditioneel in handen van een kleine elite van mannelijke bestuurders uit de hoge kasten. De laatste premier Girija Koirala en zijn clan waren daar typische vertegenwoordigers van. Van het overheidspersoneel was 98 procent Brahmaan of Chhetri, de twee hoogste kasten. Vrouwen, lage kasten en etnische groepen hadden vrijwel niks in te brengen.

In het Nieuwe Nepal, een regenboognatie, zijn de Koirala’s vervangen door onbekende maoïstische kandidaten uit lage kasten of etnische groepen. De nieuwe constitutionele vergadering die de komende twee jaar de grondwet herschrijft en het landsbestuur hervormt, bestaat voor eenderde uit vrouwen. Vrijwel alle etnische groepen en kasten zijn vertegenwoordigd.

Het bonte gezelschap bestaat onder andere uit Nepals eerste vrouwelijke kapper, een boeddhistische monnik en homovertegenwoordigers. Hoe de nieuwe regering eruit gaat zien is nu nog niet bekend.

Het gaat te snel, vinden sommigen. Vooral de vrouwelijke kapper –uit een lage kaste en ongeschoold– roept veel discussie op. „Hoe kan een kapper ons land leiden? Nepal heeft piloten gekozen die niet weten wat vliegen is!”, schrijft een verontruste kiezer. „Haal die oude bril van je neus”, reageert een boze blogger, „Nepals diversiteit is eindelijk zichtbaar geworden. We schrijven geschiedenis!”

Het Nieuwe Nepal staat nog volop in de steigers. Eeuwenoude tradities zijn moeilijk uit te wissen. Het nationale dier is nog altijd de heilige koe. Ook nu nog bevinden zich mensen in de gevangenis die veroordeeld zijn voor het aanrijden of doden van een koe. Dieroffers, die tijdens het Dasain-festival door de regering worden gebracht en live op tv worden uitgezonden, zijn nog altijd niet afgeschaft.

De maoïsten, die de meerderheid van de zetels wonnen, moeten in de komende weken moeilijke beslissingen nemen. Zij beweren het ’bourgeois’-kapitalisme aan te hangen, maar dat lijkt strijdig met bijvoorbeeld de communes en coöperaties die de maoïsten op het platteland hebben opgericht.

Die communes in de afgelegen districten bestaan elk uit 30 à 40 families, die al hun bezittingen delen. Er heerst een militaristische discipline, en alcohol en religieuze feesten zijn er verboden. Hoewel de voormalige rebellen eerder beloofden de communes af te schaffen, besloten ze na hun verkiezingsoverwinning de gemeenschappen juist uit te breiden.

Een recent onderzoek concludeerde dat bijna 50 procent van de bevolking voorstander is van een ceremonieel koningshuis. Toch stemden afgelopen woensdag vrijwel alle nieuwe volksvertegenwoordigers voor een republiek. Het verlangen naar het Nieuwe Nepal en de angst voor nog meer geweld, zijn waarschijnlijk de belangrijkste drijfveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden