‘Haagse messensteker’ kon door fout niet opnieuw in GGZ worden opgenomen

Vanwege de verdenking van terrorisme is de Haagse rechtbank uitgeweken naar de extra beveiligde rechtszaal bij Schiphol. Beeld ANP

Malek F., die vorig jaar op bevrijdingsdag drie mensen in psychotische toestand neerstak in Den Haag, was kort daarvoor vrijgelaten uit de kliniek om hem thuis verder te behandelen. De Haagse rechters zien echter geen bewijs dat dit ook is gebeurd.

Bij het begin van de zaak tegen de ‘Haagse messensteker’, vrijdagmorgen, bleek dat een psycholoog die de Syrische vluchteling onderzocht kort nadat hij op straat drie mensen met een mes had verwond, concludeert dat hij in een ‘paranoïde psychotische’ staat was. Dat koste maar net geen levens.

Het Openbaar Ministerie vervolgt de 32-jarige voor een drievoudige moordpoging met een terroristisch motief. Bij zijn arrestatie riep F. “allahu akbar” (Allah is groot). Volgens zijn advocaten riep F. dit omdat hij pijn had - kort daarvoor was hij in zijn knie geschoten. Ze zeggen dat hij onder grote druk stond, dood wilde en het niet had voorzien op Nederlanders. Het OM wijst erop dat F. fanatiek ging bidden en eerder tevergeefs met een mes een Haagse kerk probeerde binnen te dringen.

Negatieve spiraal

F.  is geboren in een kamp in Syrië en volgens het levensverhaal dat de rechters vrijdag opsomden ernstig getraumatiseerd na zijn eigen vluchtpogingen en de verdrinking van zijn vader toen die hem achterna wilde reizen. Na aanvankelijke pogingen om in te burgeren en te werken raakte hij in Nederland in een spiraal van frustraties, alcohol en joints, sociaal isolement en achtervolgingswanen. Zijn familie kende hem niet als praktiserend moslim, maar hij begon fanatiek te bidden en de Koran te lezen omdat hij geloofde dat een groep ‘duivelsaanbidders’ hem van het rechte geloof wilde afbrengen.

Nadat hij zijn huisraad op straat had gegooid, volgens eigen zeggen omdat de duivelsaanbidders het hadden bevuild, werd hij met een rechterlijke machtiging opgenomen op de crisisafdeling van de Haagse GGZ-instelling Parnassia. Daar vertrok hij na een paar maanden terwijl de behandeling nog niet was afgerond. Het is niet ongebruikelijk dat een patiënt ‘ambulant’ verder wordt behandeld, maar de rechters constateren dat er in het hele strafdossier ‘geen enkele aanwijzing’ is dat dit ook gebeurde. Ook bleek door een ‘fout’ dat de rechterlijke machtiging al was verlopen. Daardoor kon F. niet opnieuw worden opgenomen toen hij ontspoorde.

F. werd overigens op dat moment wel gezien als psychotisch en een mogelijk gevaar, maar niet als een terrorist. Tot zijn grote frustratie werd kort voor de fatale gang van zaken zijn verzoek tot naturalisatie afgewezen, omdat hij inmiddels werd verdacht van een strafbaar feit. Toen agenten hem ophaalden voor de verplichte opname in de psychiatrie, had hij een van hen in het gezicht gespuugd. De agent deed daarvan aangifte.

Kort na zijn vertrek bij Parnassia stopte F. met het innemen van zijn anti-psychotica. Op een compilatie van bewakingsbeelden was in de rechtbank te zien hoe hij wild insteekt op een terrasbezoeker en een andere voorbijganger van achter de keel probeert door te snijden. Niemand ging dood maar het leven van de terrasbezoeker, zeker zes keer gestoken, moest op de intensive care worden gered. Enkele slachtoffers verlieten tijdens het draaien van de film de rechtszaal. F. zei na het draaien van de fragmenten ‘veel spijt voor de slachtoffers’ te voelen.

De zaak gaat vrijdagmiddag verder, waarbij onder meer de slachtoffers aan het woord zullen komen. Morgen maakt het OM de strafeis bekend en naar verwachting half juli doet de Haagse rechtbank uitspraak. F. is er nog steeds van overtuigd dat een groep mensen het op hem heeft voorzien. “Ik heb ze gezien, maar niemand gelooft mij.”

Lees ook:

Waarom kon Malek F. na een gedwongen opname gewoon weer naar huis?

Malek F. werd gedwongen opgenomen in de ggz, maar mocht weer naar huis. Hoe ging dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden