Haagse ergernis over duur formatie

Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol komt aan bij de Tweede Kamer voor een gesprek met Edith Schippers na de verkiezingen in maart. Beeld ANP

Coryfeeën van VVD en CDA vinden dat de formerende partijen haast moeten maken. 'Het land heeft een kabinet nodig om aan de slag te gaan met belangrijke vragen die er liggen.'

Het wachten op een nieuw kabinet gaat in Den Haag irriteren. Twee prominente leden van VVD en CDA riepen afgelopen weekeinde op om haast te maken. "Let ook eens op hoe de burger dit ziet", zei VVD'er Ankie Broekers-Knol, voorzitter van de Eerste Kamer. "Ze zitten zo lang te kletsen en hebben nog niks."

Broekers-Knol was samen met CDA'er Piet-Hein Donner, vicevoorzitter van de Raad van State, te gast bij het radioprogramma 'Kamerbreed'. Donner was twee keer informateur en diverse keren minister. "Het zou goed zijn als de partijen met iets meer vertrouwen aan het werk zouden zijn", verklaarde de CDA'er.

Het is deze week een half jaar geleden dat de kiezer kon stemmen voor een nieuwe Tweede Kamer. Na lang soebatten over wie met wie moest onderhandelen, gingen VVD, CDA, D66 en GroenLinks aan de slag. Dat gesprek strandde half mei en een maand later mislukte ook de lijmpoging. Vervolgens nam de ChristenUnie de plaats in van GroenLinks. In de nieuwe samenstelling wordt er nu in alle stilte ruim twee maanden, inclusief een paar weken zomervakantie, gesproken.

Praktische problemen

De duur van de formatie leidt tot praktische problemen. Minister van financiën Jeroen Dijsselbloem mopperde vrijdag dat de partijen hun gesprekken zo langzamerhand 'moeten af-ron-den'. Hij heeft in zijn begroting voor Prinsjesdag geschreven dat het eigen risico voor de zorgverzekering omhoog moet naar 400 euro per jaar. Zijn PvdA zou dit anders willen, maar moet zich in principe beperken tot het maken van een begroting zonder ingrijpende veranderingen. CDA en ChristenUnie willen ook een lager eigen risico, maar minister Edith Schippers zei deze week dat voor het nieuwe kabinet, waarvan deze twee partijen deel gaan uitmaken, de tijd ontbreekt om voor volgend jaar op het terrein van het eigen risico nog iets te wijzigen.

Over ruim een week is het Prinsjesdag, dan komt het kabinet van VVD en PvdA met een begroting voor volgend jaar. De verwachting is wel dat kort daarna een regeerakkoord het licht ziet. Mogelijk is er nog extra vertraging door het recente mislukken van het 'polderoverleg'. Omdat vakbonden en werkgeversorganisaties geen akkoord wisten te bereiken, moeten de vier partijen nu alsnog zelf knopen doorhakken over de arbeidsmarkt .

Broekers-Knol en Donner worden in ieder geval ongeduldig. De VVD-politica: "Ja, het duurt te lang." CDA'er Donner zei dat het goed is dat er irritatie ontstaat: "Anders zou het demissionaire kabinet nog wel even voort kunnen. Maar het land heeft een kabinet nodig om aan de slag te gaan met belangrijke vragen die er liggen."

Broekers-Knol vermoedt dat er een regeerakkoord komt met afspraken over allerlei details. Zij vindt dat 'de dood in de pot voor de democratie', want het belemmert een open debat in het parlement. Een kabinet kan ook 'al werkende weg, om in CDA-termen te blijven, oplossingen zoeken'.

Ondertussen zet Donner vraagtekens bij de nieuwe methode waarbij sinds 2012 de Tweede Kamer de formatie regelt in plaats van de koning. "Het zou allemaal transparanter en democratischer worden, maar ik weet niet of dat is wat iedereen ziet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden