Gunther Wallraf arrangeert verzoening tussen zijn helden: Salman Rushdie en Aziz Nesin

Van onze correspondent BERLIJN - In het diepste geheim bereidde Gunter Wallraff de ontmoeting voor. De Duitse auteur kon niet verdragen dat de twee schrijvers - Salman Rusdie en Aziz Nesin - die hij beiden bewondert om hun moed en creatieve energie, met elkaar in conflict waren om een kennelijk misverstand.

Op 4 juli van dit jaar beschuldigde Rushdie in de Britse zondagskrant The Observer zijn Turkse collega Nesin ervan in Turkije delen van zijn omstreden 'Duivelsverzen' te publiceren als onderdeel van een campagne tegen het islamitisch fundamentalisme. Die 'provocatie' was twee dagen daarvoor uitgemond in de brandaanslag op een hotel in de Turkse provinciestad Sivas die aan dertig mensen het leven kostte. Nesin ontkwam zelf ternauwernood.

Wallraff ging naar Turkije om Nesin over te halen tot een ontmoeting met Rushdie op een neutrale plaats. Rushdie, die sinds het Iraanse doodvonnis al vier jaar op onderduikadressen moet leven, had al met zo'n gesprek ingestemd. Wallraff, die, na zijn beroemde boek 'Ik, Ali' in Turkije zeer veel achting geniet, slaagde erin Nesin te overtuigen.

Bijgestaan door Arne Ruth, hoofdredacteur van het Zweedse dagblad Dagens Nyheter en een vertrouweling van Rushdie, arrangeerde Wallraff een ontmoetingsplaats. Een privevliegtuigje vloog Ruth naar Londen om Rushdie te halen. In Duitsland, ergens in Rijnland-Palts, stapten zij in een politie-helikopter en vlogen naar een villa aan de Rijn, die door Rudolf Scharping, premier van RijnlandPalts en voorzitter van de SPD, ter beschikking werd gesteld. In zijn verslag schrijft Ruth: “Wallraff, meester van de camouflage en bespotter van het establishment, heeft een tijdelijk verbond met de plaatselijke politie gesloten. Als toeristen verkleed wandelen agenten langs de rivieroever heen en weer.”

Na een koele kennismaking en enige ongemakkelijke uren ontdooide de sfeer tussen Rushdie en Nesin pas tegen middernacht. Rushdie zei dat hij nu meer dan ooit steun van de intellectuelen in de moslimlanden ondervindt. Met een schok kwam hij tot de ontdekking dat Nesin in het geheel niet verantwoordelijk was voor de ongeautoriseerde publikatie van delen uit de Duivelsverzen. En Nesin, die aanvankelijk bitter was over Rushdies verontschuldiging aan de moellahs, zag nu in dat Rushdie daarmee vooral beoogde het leven van zijn vertalers en uitgevers te beschermen.

Verzoening volgde. Hun strijd tegen het fundamentalisme willen Rushdie en Nesin voortaan aan elkaars zijde voeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden